YAZ SICAKLARI BAHÇELERİ ZORLUYOR: DOĞRU BAKIM BİTKİLERİ HAYATTA TUTUYOR!

Yaz sıcaklarında bitkiler için doğru bakım uygulamalarının büyük önem taşıdığını belirten Yakın Doğu Üniversitesi’nin Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özge Özden, iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlayan kurakçıl peyzaj anlayışının artık bir tercih değil, sürdürülebilir yaşamın gereği olduğunu söyledi.

Yaz aylarında etkisini artıran aşırı sıcaklar, hayatın birçok alanında olduğu gibi ev bahçeleri ve peyzaj alanlarını da tehdit ediyor. İklim değişikliğinin etkilerinin her geçen yıl daha belirgin hissedildiği Akdeniz coğrafyasında ise uzmanlar, geleneksel bahçe anlayışı yerine suyu verimli kullanan, kuraklığa dayanıklı ve iklim koşullarına uyum sağlayan peyzaj uygulamalarının artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğine dikkat çekiyor.

Dünyanın en iyi ilk 500 üniversitesi arasında yer alan Yakın Doğu Üniversitesi’nin Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özge Özden, Akdeniz ikliminin etkili olduğu bölgelerde iklim değişikliğiyle birlikte peyzaj anlayışının da dönüşmesi gerektiğinin altını çizdi. Prof. Dr. Özge Özden, günümüzde su tüketimi yüksek geleneksel bahçeler yerine kurakçıl peyzaj uygulamalarının yaygınlaşmasının önem kazandığını ifade etti. Kurakçıl peyzajın yalnızca daha az sulama yapılan bahçeler anlamına gelmediğini vurgulayan Prof. Dr. Özden, doğru bitki seçimi, toprağın nemini koruyan uygulamalar ve suyu verimli kullanan tasarımlarla iklim koşullarına uyum sağlayan sürdürülebilir yaşam alanları oluşturmanın mümkün olduğunu söyledi.

Kurakçıl peyzaj anlayışının günlük bahçe uygulamalarına da yansıması gerektiğini belirten Prof. Dr. Özge Özden, doğru sulama saatlerinden malç kullanımına, gölgeleme uygulamalarından kuraklığa dayanıklı bitki seçimine kadar birçok önlemin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bahçelerde oluşturulacak küçük su öğelerinin mikro iklim üzerindeki olumlu etkilerine de dikkat çeken Prof. Dr. Özden, yaz sıcaklarının bitkiler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltacak önerilerde bulundu. Bahçelerde oluşturulan küçük su yüzeylerinin buharlaşma yoluyla bulunduğu alanda sıcaklığın dengelenmesine katkı sağladığını belirten Prof. Dr. Özden, bunun yanında kuşlar, arılar ve diğer faydalı canlılar için de yaşam alanı oluşturduğunun altını çizdi.

Sulamayı doğru zamanda ve doğru yöntemle yapın!

Yaz aylarında yapılan en yaygın hatalardan birinin günün en sıcak saatlerinde sulama yapmak olduğunu belirten Prof. Dr. Özge Özden, bu durumun su kaybını artırdığını ve bitkilerin beklenen faydayı sağlayamadığını söyledi. Prof. Dr. Özden, “Sulama mümkün olduğunca sabahın erken saatlerinde veya güneşin etkisini kaybetmeye başladığı akşamüstü yapılmalıdır. Öğle saatlerinde yapılan sulamada suyun önemli bir bölümü buharlaşarak kaybolur. Ayrıca yaprakların üzerine gelen su damlaları yüksek sıcaklıkla birleştiğinde yapraklarda yanıklara neden olabilir” dedi. Bitkilerin sık aralıklarla az miktarda değil, kök bölgesini derinlemesine ıslatacak şekilde sulanmasının daha sağlıklı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Özden, özellikle damlama sulama sistemlerinin su tasarrufu sağlayarak bitkilerin ihtiyaç duyduğu nemi doğrudan kök bölgesine ulaştırdığını söyledi.

Malç uygulaması toprağın nemini koruyor...

Toprak yüzeyinin açık bırakılmasının yaz sıcaklarında nem kaybını hızlandırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Özge Özden, organik malç kullanımının bitki sağlığı açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Prof. Dr. Özden, “Saman, çam kabuğu, kuru yapraklar veya budama artıkları gibi organik materyallerle toprağın üzeri örtüldüğünde hem buharlaşma azalır hem de toprağın sıcaklığı daha dengeli kalır. Böylece malç uygulaması dediğimiz bu yöntemle bitkiler sıcaklık stresinden daha az etkilenir ve sulama ihtiyacı da önemli ölçüde azalır” ifadelerini kullandı. Malçın yalnızca su tasarrufu sağlamadığını dile getiren Prof. Dr. Özden, “Organik malzemeler zamanla ayrışarak toprağın organik madde miktarını artırır, faydalı mikroorganizmaların gelişimini destekler ve yabancı ot oluşumunu da sınırlar” dedi.

Genç fidanlar ve hassas süs bitkilerine dikkat!

Aşırı sıcakların özellikle genç fidanlar ve hassas süs bitkileri üzerinde ciddi stres oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Özge Özden, gerekli durumlarda geçici gölgeleme uygulamalarının da tercih edilebileceğini söyledi. Prof. Dr. Özden, “Gölgeleme tülleri, pergolalar veya geniş bahçe şemsiyeleri sayesinde özellikle öğle saatlerinde bitkilerin doğrudan güneş ışığına maruz kalması önlenebilir. Bu uygulama yaprak sıcaklığını düşürerek su kaybını azaltır ve bitkinin gelişimini destekler” dedi. Özellikle yeni dikilen bitkilerin ilk yaz dönemlerinde daha hassas olduklarını vurgulayan Prof. Dr. Özden, bu bitkilerin gölgeleme uygulamalarıyla desteklenmesinin adaptasyon sürecini kolaylaştıracağını ifade etti.

Akdeniz iklimine uygun bitkiler tercih edin!

İklim değişikliğiyle birlikte peyzaj anlayışının da değişmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Özge Özden, fazla su isteyen bitkiler yerine kuraklığa dayanıklı türlerin tercih edilmesinin sürdürülebilir bahçecilik açısından önemli olduğunu söyledi. Kurakçıl peyzaj uygulamalarının gelecekte çok daha fazla önem kazanacağını belirten Prof. Dr. Özden, doğru bitki seçiminin iklim değişikliğine uyum sürecinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Özden, “Akdeniz iklimine uyum sağlayan lavanta, biberiye, adaçayı, kekik, hibiscus, sardunya ve lantana  türleri gibi bitkiler hem daha az su tüketir hem de yaz sıcaklarına karşı yüksek dayanıklılık gösterir. Bu türler peyzajda estetik bir görünüm oluştururken bakım maliyetlerini ve su tüketimini de azaltır” dedi.

Bahçenizde serin mikro iklim oluşturun!

Bahçelerde yalnızca bitki seçiminin değil, tasarımın da sıcaklıkla mücadelede önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Özge Özden, küçük havuzlar, minik göletler ve su öğelerinin çevrede serinletici etki oluşturduğunu söyledi. Prof. Dr. Özden, “Bahçelerde oluşturulan küçük su alanları buharlaşma yoluyla bulunduğu alanda sıcaklığın dengelenmesine katkı sağlar. Özellikle bitkilerle birlikte planlanan küçük havuzlar ve göletler, mikro serin iklim alanları oluşturarak bitkilerin sıcaklık stresini azaltırken bahçenin de biyolojik çeşitliliğini destekler. Kuşlar, arılar ve diğer faydalı canlılar için de yaşam alanı oluşturan bu uygulamalar, sürdürülebilir peyzaj anlayışının önemli unsurlarından biridir” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Özge Özden “Aslında bu tür uygulamaların yalnızca ev bahçelerinde değil kentsel açık alanlarda da uygulanması gerekiyor. Belediyelerimizin yapacağı kurakçıl, iklim dostu, sürdürülebilir bilinçli peyzaj uygulamaları, halkın da kendi yaşam alanlarında doğal kaynakları bilinçli kullanımına örnek teşkil edecektir” dedi.