ARAŞTIRMA: ELEKTRONİK SİGARA BAZI KANSER TÜRLERİNİN RİSKİNİ ARTIRABİLİR; SİGARA BIRAKMA YÖNTEMİ DEĞİL

Elektronik sigaraların kanser riskini artırabileceğine ilişkin yeni bulgular ortaya çıktı. Bilimsel dergi Carcinogenesis'te yayımlanan kapsamlı bir inceleme, nikotin bazlı elektronik sigaraların uzun vadede bazı kanser türlerinin gelişimine katkıda bulunabileceğini gösterdi.

CNN'e değerlendirmelerde bulunan acil tıp uzmanı ve George Washington Üniversitesi yardımcı doçenti Dr. Leana Wen, araştırmanın tek bir deneyden değil, elektronik sigaralar ve kanser ilişkisine dair mevcut bilimsel verilerin kapsamlı analizinden oluştuğunu söyledi.

Araştırmacılar, laboratuvar deneyleri, hayvan çalışmaları, insan biyobelirteç araştırmaları ve epidemiyolojik verileri inceleyerek elektronik sigaraların hücre ve dokular üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

İncelemede, elektronik sigara aerosollerinin DNA hasarına yol açabildiği ve kronik iltihaplanmayı tetikleyebildiği belirtildi. Her iki mekanizmanın da kanser gelişimiyle ilişkili olduğu kaydedildi. Ayrıca elektronik sigara buharında formaldehit, asetaldehit ve nikel, krom ile kurşun gibi ağır metaller dahil potansiyel kanserojen maddelerin bulunabileceği ifade edildi.

Araştırmacılar, elektronik sigaraların akciğer, ağız ve mesane kanserleriyle olası bağlantılarına işaret eden çalışmaları da değerlendirdi.

Bununla birlikte uzmanlar, elektronik sigaraların yaygın kullanımının yaklaşık son on yılda arttığını ve birçok kanser türünün ortaya çıkmasının onlarca yıl alabildiğini belirterek mevcut verilerin uzun vadeli riskleri kesin olarak ortaya koymak için henüz yeterli olmadığını vurguladı.

Dr. Wen, elektronik sigaraların tütün yakmaması nedeniyle birçok kişi tarafından zararsız görüldüğünü ancak bunun doğru olmadığını söyledi. Elektronik sigaralarda bulunan nikotin, aroma vericiler ve çözücü maddelerin ısıtılması sonucu hücrelere ve DNA'ya zarar verebilecek bileşiklerin oluşabildiğini belirten Wen, ortaya çıkan çok ince parçacıkların akciğerlerin derin bölgelerine ulaşarak kronik iltihaplanmaya neden olabileceğini ifade etti.

NİKOTİNİN BAĞIMLILIK SORUNU

Nikotin bağımlılık yapan bir madde olarak öne çıkarken, uzmanlar nikotinin klasik anlamda bir kanserojen olarak kabul edilmese de tümör büyümesini ve kanser ilerlemesiyle ilişkili bazı biyolojik süreçleri destekleyebileceğini belirtiyor.

Dr. Wen, mevcut bilimsel verilere göre elektronik sigaraların geleneksel sigaralardan daha az zararlı olabileceğini ancak bunun "güvenli" anlamına gelmediğini söyledi. Elektronik sigaraların özellikle astım ve kronik akciğer hastalıkları bulunan kişilerde solunum sorunlarını ağırlaştırabileceğine dikkat çekti.

GENÇLER İÇİN ÖZEL RİSK

Uzmanlar, elektronik sigara kullanımının özellikle ergenler ve genç yetişkinler açısından ciddi riskler taşıdığı konusunda uyarıyor. Nikotinin gelişmekte olan beyinde dikkat, öğrenme ve dürtü kontrolüyle ilgili bölgeleri etkileyebileceği belirtiliyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) verilerine göre 2024 yılında 1,6 milyondan fazla ortaokul ve lise öğrencisi elektronik sigara kullandığını bildirdi. Özellikle aromalı ürünlerin gençler arasında yaygın olduğu kaydedildi.

Araştırmalar ayrıca genç yaşta elektronik sigara kullanımının ilerleyen dönemde geleneksel sigara ve diğer madde kullanımlarına yönelme ihtimalini artırabileceğini ortaya koyuyor.

"SİGARAYI BIRAKMA YÖNTEMİ OLARAK ONAYLI DEĞİL"

Elektronik sigaraların sigarayı bırakmaya yardımcı olabileceğini savunan çalışmalar bulunsa da Dr. Wen, bu ürünlerin ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından sigara bırakma yöntemi olarak onaylanmadığını hatırlattı.

Wen, birçok kişinin sigarayı bırakmak amacıyla elektronik sigaraya geçse de nikotin bağımlılığını sürdürdüğünü, hatta bazı kişilerin hem sigara hem de elektronik sigara kullanmaya devam ettiğini belirtti. Uzmanlar, sigarayı bırakmak isteyen kişilere nikotin bantları, sakızlar ve doktor gözetimindeki tedavi programları gibi bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış yöntemleri öneriyor.

Dr. Wen, sigara içmeyen kişilerin elektronik sigaraya başlamaması gerektiğini belirterek, elektronik sigara kullananların da kullanım sıklığını azaltmalarını ve mümkünse tamamen bırakmalarını tavsiye etti.