YAŞAMI PLANSIZLIĞA TESLİM EDEN BU ANLAYIŞ DERHAL DEĞİŞMELİ

Su kaynaklarındaki plansızlık yaşam güvenliğini tehdit eden bir krize dönüşüyor

2015 yılında Türkiye’den Su Projesi kapsamında ülkemize ulaştırılan su, o günlerde halkımıza “kalıcı çözüm” olarak sunulmuştu. Bu büyük fırsata rağmen, son bir yıl içerisinde yerel yönetimlerin su maliyetlerine yapılan %140’lık artışla, suyun stratejik bir yaşam kaynağı olarak değil, plansız yönetilen bir altyapı hizmeti olarak ele alındığını açıkça göstermektedir.

Ada ülkesi olmanın ve küresel iklim krizinin yarattığı gerçeklere rağmen, ülkede hala güncel nüfus verisine dayalı, bütüncül ve sürdürülebilir bir su politikası bulunmamaktadır. Bu konuda UBP-YDP-DP Hükümeti planlı ve kalıcı adımlar atmamıştır. Bu plansızlık artık yalnızca bir yönetim zaafı değil, yaşam güvenliğini tehdit eden yapısal bir krize dönüşmüştür.

En önemlisi, bu plansızlığın bedelini bugün tüm vatandaşlarımız artan su faturalarıyla, yarın ise kesintiler ve tanker bağımlılığı ile ödemek zorunda kalacaktır.

Ülkenin ihtiyaç duyduğu şey, altyapı kapasitesiyle uyumlu, planlı ve sürdürülebilir gelişme

Türkiye’den Su Projesi’nin üzerinden on yılı aşkın süre geçmesine rağmen, kırsaldaki köylerin büyük bölümü hâlâ bu suya erişememektedir. Lefke ve Güzelyurt ilçelerine ulaştırılması öngörülen 2. etap hattı ise başlangıçta bu bölgelere hizmet edecek şekilde planlanmışken, süreç içerisinde yapılan yeni yönlendirmelerle Mesarya’ya taşınmıştır. Bu değişiklik, kaynak planlamasının bilimsel değil; plansız yapılaşma baskısıyla artan kontrolsüz su talebinin dayattığı bir yönlendirmedir.

Öte yandan yapılan su zammı, belediyelerin sınırlı bütçeleri üzerinde ağır bir mali yük oluşturmakta; yerel yönetimlerin halka temel hizmet sunma kapasitesini zayıflatmaktadır. Şebeke altyapısındaki kayıp ve kaçaklar ülke genelinde çok ciddi düzeylere ulaşmıştır. Bu durum, suyun önemli bir kısmının altyapı eksikliği nedeniyle halkın kullanımına ulaşmadan kaybedildiğini göstermektedir.

Ayrıca belediyeler tarafından işletilen yerel kuyulardan elde edilen suyun birim fiyatı kısa sürede 3 TL’den 10,5 TL’ye yükselmiştir. Bu artış oranı yüzde 250’yi bulmuştur. Bu tablo, yalnızca dış kaynaklı suyun değil, yerel su üretiminin de plansızlık ve maliyet yönetimi nedeniyle sürdürülemez hale geldiğini göstermektedir.

Merkezi yönetimin, tüm sorumluluk ve yükü yalnızca yerel yönetimlerin sırtına bırakması doğru bir yaklaşım değil

Altyapı planlamalarının bir parçası olarak su kaçaklarının azaltılması, şebeke yenileme yatırımları ve altyapı iyileştirmeleri için yerel yönetimlere gerekli teşvik ve kaynak desteği sağlanmadıkça etkin su yönetimi mümkün değildir. Merkezi yönetimin tüm sorumluluk ve yükü yalnızca yerel yönetimlerin sırtına bırakması doğru bir yaklaşım değildir.

Bütüncül biçimde planlanmış, sektörler arası kalıcı su politikaları hayata geçirilmeli

Türkiye’den gelen suyun stratejik değeri doğru yönetilmeli; bu kaynak yalnızca tüketilen bir hizmet olarak değil, yerel yeraltı su rezervlerini besleyecek, yağmur suyu hasadı ve geri kazanım sistemleriyle desteklenecek bütüncül bir döngünün parçası haline getirilmelidir. Kanalizasyon altyapı sorunu ülke genelinde derinden hissedilmektedir. Bu sorunla bütüncül biçimde planlanmış, sektörler arası kalıcı su politikaları hayata geçirilmelidir.

Güncel nüfus verisine dayanan ulusal su politikası, yağmur suyu hasadı ve geri kazanım projelerinin yaygınlaştırılması, tarımsal ve içme suyunun ayrıştırılması, yerel rezervlerin yenilenmesi ve yerel yönetimlere yetki ve kaynak devri kaçınılmazdır.

CTP Yerel Yönetimler Komitesi