TİDER BAŞKANI HANDE TİBUK: “ETİKETLERİ DOĞRU OKUMAK, RAMAZAN’IN BEREKETİNİ KORUMAKTIR”

Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) Başkanı Hande Tibuk, Ramazan ayıyla birlikte artan gıda talebi ve tüketimine dikkat çekerek; Son Kullanma Tarihi (SKT) ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) kavramlarının karıştırılmasının hem aile bütçesine hem de ülke ekonomisine milyarlarca dolarlık zarar verdiğini vurguladı.

Türkiye’de her yıl yaklaşık 26 milyon ton gıda israf edilmekte, kişi başına düşen gıda israfı ise 100 kilograma yakın. Bu devasa israfın büyük bir bölümü, tarih etiketlerinin yanlış anlaşılması nedeniyle "güvenli" ve “tüketilebilir” durumdaki gıdaların çöpe atılmasından kaynaklanıyor.

TİDER Başkanı Hande Tibuk, israf edilen toplam gıdanın üçte birinin, dünyada gıdaya erişemeyen insanların tümüne yetebileceğine dikkat çekerek, Ramazan’ın ruhuna uygun şekilde bilinçli tüketim çağrısında bulundu.

SKT VE TETT ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Gıda etiketlerindeki tarih işaretlemesinin yanlış anlaşılması, küresel ölçekte her yıl 70 milyar ile 130 milyar dolar değerindeki gıdanın, %7 ila %10’unun israf edilmesine neden oluyor. Avrupa’da çöpe giden gıdanın %10-15’i, bu kavram karmaşasından kaynaklanırken, Türkiye’de ise bu bedelin 40 milyar TL’nin üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

TİDER, gıda güvenliğini sağlamak ve israfı önlemek adına bu iki kavramın farkını şöyle açıklıyor:

• Son Kullanma Tarihi (SKT): Et, süt ve süt ürünleri gibi riskli gıdalarda güvenlik sınırını ifade eder. Bu tarih geçtikten sonra ürün kesinlikle tüketilmemelidir.
• Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT): Çoğunlukla bakliyat ve kuru gıda gibi raf ömrü uzun ürünlerde kalite önerisidir. Uygun koşullarda saklanan, görünüm, koku ve tat açısından bozulmamış ürünler, bu tarihten sonra da güvenle tüketilebilir.

RAMAZAN’DA İSRAFI ÖNLEMEK İÇİN 5 ALTIN KURAL

TİDER Genel Müdürü Nil Tibukoğlu ise, “TETT’si dolmuş ama sağlıklı ürünlerin gıda bankaları aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması mümkün. Etiketleri doğru okumak, milyonlarca ihtiyaç sahibine destek olmanın en güçlü yollarından biridir” diyerek, sorunun sadece hane halkıyla sınırlı olmayıp gıda zincirinin her aşamasına yayıldığını belirtti ve şu önerileri sıraladı:

• Buzdolabınızı Sık Kontrol Edin: İhtiyaçlarınızı belirleyerek alışveriş listenize bağlı kalın.
• Yakın Tarihli Ürünleri Tercih Edin: Kısa sürede tüketecekseniz son kullanma tarihi yaklaşan ürünleri satın alarak israfı önleyin.
• Tarih Farkına Dikkat Edin: TETT ile SKT (veya STT) arasındaki farkı öğrenin ve gıdayı hemen çöpe atmayın.
• Doğru Muhafaza Edin: Uygun gıdaları dondurarak ömürlerini uzatın.
• Sıfır Atık Yaklaşımı: Kalan yiyecekleri değerlendirin, kompost yapın ve israfı minimize edin.

TİDER: 1 MİLYONU AŞAN DESTEK VE ÇEVRESEL ETKİ

Türkiye genelinde 40 ildeki 85 gıda bankasıyla dev bir ağ yöneten TİDER’in bugüne kadar 1 milyon 35 bin 960 kişiye gıda desteği ulaştırdığını belirten Hande Tibuk, bu faaliyetler sayesinde 13 bin 185 ton karbon salımının engellendiğini, 5 bin 284 ton ürünün israftan kurtarılarak ekonomiye kazandırıldığını ifade etti.

Temel İhtiyaç Derneği (TİDER)’in 7 Nisan 2026’da İstanbul’da düzenleyeceği “6. Gıda Bankacılığı Zirvesi”nde de tüm bu gelişmelerin aktarılmasının yanında bu yıl, tarımdaki kayıpların azaltılması için kullanılan teknolojiler ve yapay zeka uygulamalarına odaklanılacak, ilgili başlıklar ulusal ve uluslararası uzmanların katılımıyla ele alınacak. https://www.gidabankaciligizirvesi.org