TERÖR OLAYLARI KARŞISINDA ÇOCUĞUNUZUN PSİKOLOJİSİNİ KORUMAK İÇİN NELER YAPMALI?

Terör olayları yaşamımızın içine daha çok nüfuz ettikçe, bizi karamsarlık ve kaygılı dolu bir ruh haline doğru sürüklüyor. Stres, travma, depresyon, panik atak gibi psikolojik sorunlarla sonuçlanabilen bu duruma karşı, çocuklarımızı bilinçli, sakin ve birlik içinde yaşayan bir toplum içinde yetiştirmemiz için çabalamamız gerekiyor. Peki çocuklarımızı bu ruh halinden nasıl korumalıyız?

Terörün çocuklar ve yetişkin insanlar üzerindeki psikolojik yansımaları hakkında bilgi veren Memorial Şişli Hastanesi Psikoloji Bölümü'nden Klinik Psikolog Zeren Okçuoğlu Kadıoğlu, yapılması gerekenleri anlattı.

SÜREKLİ TERÖR HABERLERİNİ TAKİP ETMEK KAYGI BOZUKLUĞU NEDENİ

Güvenlik tehdidinin getirdiği ani gelişen korku, çaresizlik ve yas duyguları içerisinde bazı psikolojik durumlar tetiklenmektedir. Günlük yaşam akışını olumsuz etkileyen bu olaylardan toplumun ileri düzeyde etkilenmesi doğal bir süreçtir. Yapılan araştırmalar terör eylemlerini medya üzerinden uzun süre takip eden yetişkin ve çocukların daha fazla kaygı bozukluğu yaşadığını göstermektedir.

Psikolojik olarak fazlaca etkilenmiş kişilerde; uyku sorunları, kabuslar ya da depresyon görülmektedir. Üstelik bu kişiler saldırıya maruz kalmış ya da bir yakını saldırıdan etkilenmiş bireyler olmayabilir. Araştırmalar bazı okul çağı çocuklarında terör saldırılarından sonra gelişen travma sonrası stres bozukluğunun başlıca nedeninin bu olumsuz haberlere aşırı maruziyet olduğunu göstermektedir.

KORKU NORMAL BİR TEPKİ

Terör, psikolojik silah olarak korkuyu kullanır ve korkunun insanlar için ciddi psikolojik etkileri vardır. Korku, terör saldırıları karşısında verilen en normal tepkidir. Bu tepki aynı zamanda insanların nasıl sosyalleşeceğini, toplu taşıma aracı kullanıp kullanmayacaklarını, kalabalık yerlerde bulunmayı tercih edip etmemeleri gibi birçok günlük aktiviteyi etkilemektedir.

KORKU YERİNE ÖFKE!

Terör tehdidinin etkileri her birey için aynı değildir. Bazı insanlar terör karşısında daha rasyonel ve yapıcı tepkiler verebilirler. Örneğin öfke duymak bazen koruyucu bir faktör olabilir. Öfke duyulduğunda insanların kontrol duygusu, yüzleşme arzusu artar; korku ise kontrolsüzlüğü ve karamsarlığı daha çok hissettirir.

TERÖR PSİKOLOJİMİZE NASIL YANSIR?

Terörist bir saldırı sonrasında travma yaşayan kişiler arasında; saldırının kurbanı olanlar, buna şahit olan kişiler, yakınları etkilenenler ya da geçmiş travmatik olayların hayatta kalanları olabilir. Bu bireyler akut bir stres tepkisi geliştirebilirler. Bu kişilerde görülen belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

• Olayla ilgili tekrar eden düşünceler.
• Her şeyden korkmak, evi terk edememek ya da yalnız kalamamak.
• Günlük işleyişten uzaklaşmak, günlük rutinleri yerine getirememek.
• Hayatta kalmanın suçluluğunu duymak, “Ben neden hayattayım?” diye düşünmek.
• Kaybetme korkusu yaşamak.
• Hayatla ilgili kontrol kaybı yaşamak, duygularını ifade etmede gönülsüzlük.

ÇOCUKLARIMIZI KORUMAK İÇİN…

• Olayla ilgili duygu ve düşüncelerini anlattırmaya çalışın.
• Ne gördüklerini, duyduklarını ya da yaşadıklarını sorun.
• Ebeveynlerinin onlarla ilgilendiğini, onlara dikkat ettiğini, onları korkutan ve endişelendiren her olayla mücadele etmelerine yardımcı olacağınızı söyleyin.
• Zorluklarla karşılaştıklarında ya da olumsuz bir duyguları olduğunda üstesinden gelmek için ne yaptıklarına dikkat ederek, bunu onların da görebilmesini sağlayın.
• Terör saldırılarıyla ilgili haberlere aşırı derecede maruz kalmak ya da yetişkinlerin bu konuyla ilgili konuşmalarını duymak çocukların hassasiyetini arttırabileceğinden bu konularda daha dikkatli olunmalıdır.