MÜLKİYET POLEMİĞİ

Dışişleri Bakanı Emine Çolak,  İade, takas ve tazminat konularında en zor kısmın ‘tazminat’ olup olamayacağı sorusuna da yanıt veren Çolak, müzakerelerin ana hattında insan hakları ve hukuk olduğunu, elinde tapu belgesini tutan ve mülk içinde bir hayat kuran kişinin haklarını dengelemenin önem taşıdığını belirtti.

Dışişleri Bakanı Emine Çolak BRT’de yayınlanan Sabah Rotası’na konuk oldu.  Dışişleri Bakanlığı’nın güçlü bir altyapısı olduğuna işaret eden Çolak, dışişlerinde yapının güçlendirilmesi ve öncelikle 23 dış temsilcilikte bulunan bazı eksiklerin aşılması gerektiğini kaydetti.

Garantör ülkelerden İngiltere’nin Kıbrıs konusundaki duruşuna da değinen Çolak, soğukkanlı duruşlarına karşın anlaşmayı desteklediklerini, doğrudan sürecin içinde bulunmadıkları halde destek ve iradelerini ortaya koyduklarını kaydetti. Müzakere sürecine de değinen Çolak, tarafların müzakerelere en kolay anlaşabilecekleri konulardan başladıklarını belirtti.

“MÜLKİYETLE İLGİLİ BİR TARAFIN İSTEDİĞİ OLACAK DEĞİL”

Mülkiyetle ilgili açıklamalarda da bulunan Dışişleri Bakanı Çolak, “Mülkiyetle ilgili bir tarafın istediği olacak değil” dedi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararına da uymak gerektiğini dile getiren Bakan Çolak, “Global takas diye bir şey yok. Avrupa Mahkemeleri diyor ki insan hakkıyla ilgili mülkiyet hakkı çözümü; iade, takas ve tazminat şeklinde olabilir. Bunun farklı kriterleri var. Birebir değerlendirerek, bunlar prensiplere dayalı konularla çözümlenecek. Elbette liderlerin varacağı noktalarla bire bir değerlendirilerek çözülecek ancak henüz bu konuların içeriği Cumhurbaşkanımızın da söylediği gibi netleşmedi” dedi.

İNSAN HAKLARI VE HUKUK

İade, takas ve tazminat konularında en zor kısmın ‘tazminat’ olup olamayacağı sorusuna da yanıt veren Çolak, müzakerelerin ana hattında insan hakları ve hukuk olduğunu, elinde tapu belgesini tutan ve mülk içinde bir hayat kuran kişinin haklarını dengelemenin önem taşıdığını belirtti.

Çolak, “Kriterler ve düzenlenecek mekanizmanın uygulanması var. Kıbrıs Türk tarafı da kendi içinde buna bakmalı. Biz Rum mallarını ne yaptık. Kamulaştırdık mı yoksa göçmen gelenlere mi verdik. Karşılıklı mı verdik. Önce buna bakmak iç ödevimiz olacak. Sonra bunlar nasıl karşılanacak. Bunun faturası ne nasıl karşılanacak. İçinde oturandan almak adil ve gerekli mi? Tüm bunlar değerlendirilecek. Belki de dış ülkelerden mülkiyet konusunda de bir kalem oluşabilir. Tazminatlar buradan karşılanabilir. Bunlar hep detaydır” dedi.

MÜLKİYET KONUSUNA ÇARE ARANIYOR

Kıbrıslı Türklerin Taşınmaz Mal Komisyonu deneyiminin önemine de değinen Çolak, 10 yıla yakın bir süreden bu yana mülkiyet haklarıyla ilgili çare arandığını anımsattı. Çolak, “Bugüne kadar milyonlarca sterlin de tazminat da ödendi. Tabii az da olsa kararı beğenmeyen ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne giden var. Neredeyse bin 500’e yakın başvuru Strasbourg’da Mal Tazmine yöneldi. Altı bini aşkın başvuru var. Bir miktarı çözümlendi ama henüz tazminatlar ödenemedi” dedi.

Komisyonda geçmiş hükümet ve devletten kaynaklanan bazı tıkanıklık olduğuna da değinen Çolak, önümüzdeki günlerde komisyon için yerel kaynak yaratmanın da gündemde olduğunu söyledi. Karar bağlanmayan konular bulunduğunu, ancak komisyonun kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Dışişleri Bakanı, müracaat sayısının ise binlerce olduğunu ifade etti.

Komisyonun verimli çalışması için aşılması gereken noktaları da açıklayan Çolak, maddi kaynak sorununun çözümlenmesi ve alt yapının güçlenmesi gerektiğini kaydetti.

Dışişleri Bakanı Çolak, anlaşma ile kurulacak komisyonun aslında Mal Tazmin Komisyonu’na benzer olacağını ve Kıbrıs konusunda en düğümlü konu olan mülkiyet konusunu çözebileceğini belirtti.  Bunun deneyimini de Kıbrıslı Türklerin bu komisyonla tecrübe ettiğini kaydeden Bakan Çolak, Güney’deki malına karşılık dava açan çok fazla Türk olmadığını, ancak bunun çeşitleri olduğunu söyledi. Çolak bazı kişilerin önce iç hukuku denemek adına güneydeki mahkemelere başvurduklarını da sözlerine ekledi.