MEZOPOTAMYALILAR 4 BİN YIL ÖNCE AKŞAM YEMEĞİNDE NE YİYORDU?
Kimse tam olarak nereden geldiklerini bilmiyor ve üzerinde ne yazdığı uzun bir süre kimse tarafından anlaşılamadı.

18 Ağustos 2024 Pazar 12:58
Orta Doğu'da yapılan bir arkeolojik kazıda ortaya çıkarılan çivi yazısıyla kaplı küçük kil tabletler muhtemelen 1911'den beri Yale Üniversitesi Babil Koleksiyonu'ndaydı. Üzerinde tıbbi ilaç tarifleri olduğu düşünülüyordu.
Fransız araştırmacı Jean Bottéro, tabletlerin ne dediğini ancak 1980'lerin başlarında anlayabildi.
Onlar yaklaşık 4 bin yıldır, akşam yemeğinden bahsediyorlardı.
Dört tabletten en genişleri bir sabun kalıbı büyüklüğünde, bin yıldan daha eskiye dayanan en küçüğü ise sadece bir avuca sığıyor. Ve onlar ilaç değil yemek içerikleriyle dolu.
En az İÖ 1730'a tarihlenen üç büyük tablet çoğunlukla güveç tarifleri içeriyor; en küçüğü daha sonraki bir döneme ait ve et suyundan bahsediyor.
Bunların varlığı bile bir gizem.
Koleksiyonun yardımcı küratörü Agnete Lassen, Antik Mezopotamya'da insanların nadiren yemek tarifi yazdığını söylüyor:
"Yüz binlerce çivi yazısı belgesinden, yemek tarifi içeren yalnızca bunlar var ve bir açıklama bulamıyoruz".
Bugün bilinmeyen malzemeler var
Harvard Üniversitesi'nden Asurbilimci Gojko Barjamovic, yazıtlarda bugün bilinmeyen malzemelerin ortaya çıktığını söyledi. Asum mersin ve salu ise tere tohumu demek. Peki, hurrium ne?
Barjamovic, Lassen ve çalışma arkadaşlarının yazdığı makaleden, bilinmeyen baharatların listesini okumak bile, Dicle ve Fırat nehirleri arasında yer alan kayıp bir bahçenin görüntülerini çağrıştırıyor: Kurullu, kuruš, nīnu. Silaru, zanzar, zibibianu.
Tabletler, antik veya modern birçok yemek tarifinde olduğu gibi aynı ilginç varsayıma sahip: Yazar, okuyucunun, temelde neyi amaçladığını zaten bilmesini bekliyor.
Talimatlar kısa ve öz.
Pek çok eski tarifte olduğu gibi, miktar belirtilmemiş.
Et suyu güveç, bugün de Irak yemeklerinin en temel parçası
Birkaç yıl önce Barjamovic, Lassen ve Iraklı yemek tarihçisi Nawal Nasrallah da dahil bazı uzmanlar bu yemeklerin bugün nasıl görüneceği konusunda bazı çalışmalar yaptı.
Bottéro tarafından yapılan tariflerin çevirilerini güncellediler. Yemeği dayanılmaz derecede acı hale getirerek diğer yiyeceklerin fark edilmesini engelleyen bir malzemeyi kaldırdılar.
Nasrallah, tariflerin tamamının güveç ve et sularından oluşmasının çarpıcı olduğunu belirtiyor.
Et suyu içinde et ve sebzelerden oluşan güveç, modern Irak yemeklerinin temel bir parçası ve aynı zamanda Orta Çağ Irak yiyeceklerinin de önemli bir özelliğiydi.
Tabletlerden birinde yer alan Tu'hu olarak bilinen kuzu güvecinin tarifi:
- Sonra bacak etini yağda mühürle.
- Tuz, bira, soğan, roka, kişniş, İran arpacık soğanı, kimyon, pancar, su ekle.
- Ezilmiş pırasa, sarımsak ve daha fazla kişniş ekle.
- Sonra Mısır pırasası olan kurrat ekle.
- Pancarlar onu kırmızıya çevirsin
Dört tarif içinden Lassen'in favorisi bu.
Ancak insanların zevkleri zamanla farklılaşabiliyor. Örneğin Romalıların en ünlü yiyeceklerinden bazıları bugün İtalyan mutfağında yer almıyor.
Cuma ve cumartesi günleri sağanak bekleniyorMeteoroloji Dairesi, cuma ve cumartesi günleri öğle saatlerinde yer yer sağanak veya gök gürültülü sağanak yağış beklendiğini duyurdu.12 Ağustos 2026 Çarşamba 16:08HAVA DURUMU
Serdar Denktaş: Seçim tarihi Ocak ayına sarkabilirTAM Parti Genel Başkanı Serdar Denktaş, 6 Aralık olarak açıklanan seçim tarihinin hukuki ve takvimsel açıdan uygulanabilir olmadığını söyleyerek, seçimlerin Ocak ayına sarkabileceğini ifade etti.12 Ağustos 2026 Çarşamba 15:41KIBRIS
A-Level sonuçlarıyla YTB kontenjan başvuruları cuma günü başlıyorA-Level sonuçlarıyla YTB kontenjanından Türkiye’de yükseköğrenim görmek isteyen öğrencilerin başvuruları cuma günü başlayacak. Başvurular salı gününe kadar Yüksek Öğrenim ve Dışilişkiler Dairesi Müdürlüğü’ne şahsen yapılabilecek.12 Ağustos 2026 Çarşamba 15:13EĞİTİM
Limasol’daki yangını çıkarmakla suçlanan kişinin 3 yıl hapis yattıktan sonra masum olduğu ortaya çıktıLimasol’un dağlık Arakaba köyünde 3 Temmuz 2021’de çıkan ve can kaybına da neden olan yangına sebep olduğu gerekçesiyle 8 yıl hapse mahkum edilen, 3 yıl hapis yatan kişinin masum olduğu ortaya çıktı.12 Ağustos 2026 Çarşamba 15:10GÜNEY KIBRIS
Güzelyurt ve İskele’de araçlardan beyzbol sopası, demir çubuk ve bıçak bulunduPolisin gerçekleştirdiği denetimlerde, Güzelyurt’ta bir araçta beyzbol sopası ve demir çubuk, İskele’de ise başka bir araçta bıçak bulundu. İki kişi tutuklandı.12 Ağustos 2026 Çarşamba 15:08KIBRIS
TDP’de gözler 19 Ağustos’ta: 10 belediye için karar verilecekEkinci, TDP Parti Meclisi’nin 19 Ağustos’ta geriye kalan 10 belediyeye ilişkin kararını vereceğini açıkladı.11 Ağustos 2026 Salı 12:11KIBRIS
Yeniboğaziçi Pulya Festivali’nde, Arem & Armen sahne alacakElektronik müzik sanatçıları Arem & Armen, Yeniboğaziçi Pulya Festivali kapsamında müzikseverlerle buluşacak.11 Ağustos 2026 Salı 12:06KÜLTÜR/ SANAT
Ercan Havalimanı 7 ayda 3 milyon 378 bin 959 yolcu ağırladıErcan Havalimanı 2026’nın ilk yedi ayında 3 milyon 378 bin 959 yolcu ağırlarken, 22 bin 447 uçağa hizmet verdi.11 Ağustos 2026 Salı 12:05KIBRIS
Kıbrıs, Yunanistan ve Ürdün arasındaki savunma iş birliği programı yenilendiKıbrıs, Yunanistan ve Ürdün’ün, Üçlü Savunma İş Birliği Programı’nın yenilenmesine yönelik anlaşma imzaladığı bildirildi.11 Ağustos 2026 Salı 12:04GÜNEY KIBRIS
Ayşe Öztabay: Denetimsizliğin bedelini toplum ödememeli!TDP Girne İlçe Başkanı Ayşe Öztabay, son bir ayda basına yansıyan ve ikamet izinsiz olduğu sonradan tespit edilen en az 7 kişinin ağır adli olaylarla ilişkilendirildiğine dikkat çekerek, "Denetimsizliğin bedelini toplum ödememeli!" dedi.11 Ağustos 2026 Salı 12:02KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2014 Detay Kıbrıs











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.