MEZOPOTAMYALILAR 4 BİN YIL ÖNCE AKŞAM YEMEĞİNDE NE YİYORDU?
Kimse tam olarak nereden geldiklerini bilmiyor ve üzerinde ne yazdığı uzun bir süre kimse tarafından anlaşılamadı.

18 Ağustos 2024 Pazar 12:58
Orta Doğu'da yapılan bir arkeolojik kazıda ortaya çıkarılan çivi yazısıyla kaplı küçük kil tabletler muhtemelen 1911'den beri Yale Üniversitesi Babil Koleksiyonu'ndaydı. Üzerinde tıbbi ilaç tarifleri olduğu düşünülüyordu.
Fransız araştırmacı Jean Bottéro, tabletlerin ne dediğini ancak 1980'lerin başlarında anlayabildi.
Onlar yaklaşık 4 bin yıldır, akşam yemeğinden bahsediyorlardı.
Dört tabletten en genişleri bir sabun kalıbı büyüklüğünde, bin yıldan daha eskiye dayanan en küçüğü ise sadece bir avuca sığıyor. Ve onlar ilaç değil yemek içerikleriyle dolu.
En az İÖ 1730'a tarihlenen üç büyük tablet çoğunlukla güveç tarifleri içeriyor; en küçüğü daha sonraki bir döneme ait ve et suyundan bahsediyor.
Bunların varlığı bile bir gizem.
Koleksiyonun yardımcı küratörü Agnete Lassen, Antik Mezopotamya'da insanların nadiren yemek tarifi yazdığını söylüyor:
"Yüz binlerce çivi yazısı belgesinden, yemek tarifi içeren yalnızca bunlar var ve bir açıklama bulamıyoruz".
Bugün bilinmeyen malzemeler var
Harvard Üniversitesi'nden Asurbilimci Gojko Barjamovic, yazıtlarda bugün bilinmeyen malzemelerin ortaya çıktığını söyledi. Asum mersin ve salu ise tere tohumu demek. Peki, hurrium ne?
Barjamovic, Lassen ve çalışma arkadaşlarının yazdığı makaleden, bilinmeyen baharatların listesini okumak bile, Dicle ve Fırat nehirleri arasında yer alan kayıp bir bahçenin görüntülerini çağrıştırıyor: Kurullu, kuruš, nīnu. Silaru, zanzar, zibibianu.
Tabletler, antik veya modern birçok yemek tarifinde olduğu gibi aynı ilginç varsayıma sahip: Yazar, okuyucunun, temelde neyi amaçladığını zaten bilmesini bekliyor.
Talimatlar kısa ve öz.
Pek çok eski tarifte olduğu gibi, miktar belirtilmemiş.
Et suyu güveç, bugün de Irak yemeklerinin en temel parçası
Birkaç yıl önce Barjamovic, Lassen ve Iraklı yemek tarihçisi Nawal Nasrallah da dahil bazı uzmanlar bu yemeklerin bugün nasıl görüneceği konusunda bazı çalışmalar yaptı.
Bottéro tarafından yapılan tariflerin çevirilerini güncellediler. Yemeği dayanılmaz derecede acı hale getirerek diğer yiyeceklerin fark edilmesini engelleyen bir malzemeyi kaldırdılar.
Nasrallah, tariflerin tamamının güveç ve et sularından oluşmasının çarpıcı olduğunu belirtiyor.
Et suyu içinde et ve sebzelerden oluşan güveç, modern Irak yemeklerinin temel bir parçası ve aynı zamanda Orta Çağ Irak yiyeceklerinin de önemli bir özelliğiydi.
Tabletlerden birinde yer alan Tu'hu olarak bilinen kuzu güvecinin tarifi:
- Sonra bacak etini yağda mühürle.
- Tuz, bira, soğan, roka, kişniş, İran arpacık soğanı, kimyon, pancar, su ekle.
- Ezilmiş pırasa, sarımsak ve daha fazla kişniş ekle.
- Sonra Mısır pırasası olan kurrat ekle.
- Pancarlar onu kırmızıya çevirsin
Dört tarif içinden Lassen'in favorisi bu.
Ancak insanların zevkleri zamanla farklılaşabiliyor. Örneğin Romalıların en ünlü yiyeceklerinden bazıları bugün İtalyan mutfağında yer almıyor.
Türk tankları Perşembe günü bölgeden ayrıldıCyprus Mail'in edindiği bilgiye göre, Larnaka ve Gazimağusa arasında yer alan Pergama köyü yakınlarında sıralanmış Türk tankları Perşembe günü bölgeden ayrıldı.16 Nisan 2026 Perşembe 16:45KIBRIS
2 buçuk metre yükseklikten düştü, yoğun bakımdaLapta’da yaklaşık 2,5 metre yükseklikten merdiven basamaklarına düşerek yaralanan Volkan Taçkın (E-37) yoğun bakımda müşahede altına alındı.16 Nisan 2026 Perşembe 13:49KIBRIS
Taşkınköy’de tüpten sızan gaz yangına neden olduTaşkınköy’de bir evin bahçesinde piknik tüpü üzerinde yemek yapıldığı sırada çıkan yangında, tüp ile ahşap dolap zarar gördü.16 Nisan 2026 Perşembe 13:48LEFKOŞA
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamaları Lefkoşa’da kortejle başladıCumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Mustafa Kemal Atatürk’ün 23 Nisan’ı çocuklara armağan ettiğini hatırlattı, “Bu ülkede yaşamaktan, Kıbrıslı Türk olmaktan gurur duyun. Biliniz ki bu ülke de, bu topraklar da sizindir” ifadelerini kullandı.16 Nisan 2026 Perşembe 13:47KIBRIS
Gökhan Naim cinayetinde Ali Hassan Gahzla’ya 20 yıl hapis13 Mart 2019 tarihinde silahlı saldırı sonucu Gesfi Döviz Bürosu’nun sahibi Gökhan Naim’in öldürüp, tasarrufundaki yüklü miktardaki paranın çalınması olayında cinayet sanıkları arasında yer alan Ali Hassan Gahzla hakkındaki dava dün karara bağlandı.16 Nisan 2026 Perşembe 13:45KIBRIS
Erhürman, Antalya Diplomasi Forumu’na katılacakCumhurbaşkanı Tufan Erhürman, bu yıl beşincisi düzenlenecek olan Antalya Diplomasi Forumu’na katılmak üzere Türkiye’ye gidiyor.16 Nisan 2026 Perşembe 13:44KIBRIS
Arıklı: Her ay açık veren bir ekonomide CTP gelse ne yapacak? 6 ay içerisinde görevden kaçacaklar!Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, ekonomik tablo üzerinden CTP’yi eleştirerek, olası bir iktidarda finansman sorununu nasıl çözeceklerini sorgulayarak, “Her ay açık veren bir ekonomide CTP gelse ne yapacak?” sorusunu yöneltti.16 Nisan 2026 Perşembe 11:51KIBRIS
Erhürman: Hellim ticareti için kritik eşik aşıldıCumhurbaşkanı Tufan Erhürman, hellimin Yeşil Hat üzerinden ticaretine ilişkin sürecin hızlandırılması yönünde önemli bir gelişme yaşandığını açıkladı.16 Nisan 2026 Perşembe 11:51KIBRIS
Okul saldırısının planı bilgisayardan çıktı!Kahramanmaraş'taki okul saldırısını gerçekleştiren İsa Aras Mersinli'nin, eylemini 11 Nisan'da plandığı anlaşıldı. Savcılık, Mersinli'nin telefon ve bilgisayar kayıtlarını inceliyor.16 Nisan 2026 Perşembe 11:43TÜRKİYE
Girne’de araçta 50 gram uyuşturucu ele geçirildiGirne’de trafik ekiplerinin gerçekleştirdiği denetim sırasında bir araçta uyuşturucu madde ele geçirildi, bir kişi tutuklandı.16 Nisan 2026 Perşembe 11:27KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2014 Detay Kıbrıs











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.