MEZOPOTAMYALILAR 4 BİN YIL ÖNCE AKŞAM YEMEĞİNDE NE YİYORDU?
Kimse tam olarak nereden geldiklerini bilmiyor ve üzerinde ne yazdığı uzun bir süre kimse tarafından anlaşılamadı.

18 Ağustos 2024 Pazar 12:58
Orta Doğu'da yapılan bir arkeolojik kazıda ortaya çıkarılan çivi yazısıyla kaplı küçük kil tabletler muhtemelen 1911'den beri Yale Üniversitesi Babil Koleksiyonu'ndaydı. Üzerinde tıbbi ilaç tarifleri olduğu düşünülüyordu.
Fransız araştırmacı Jean Bottéro, tabletlerin ne dediğini ancak 1980'lerin başlarında anlayabildi.
Onlar yaklaşık 4 bin yıldır, akşam yemeğinden bahsediyorlardı.
Dört tabletten en genişleri bir sabun kalıbı büyüklüğünde, bin yıldan daha eskiye dayanan en küçüğü ise sadece bir avuca sığıyor. Ve onlar ilaç değil yemek içerikleriyle dolu.
En az İÖ 1730'a tarihlenen üç büyük tablet çoğunlukla güveç tarifleri içeriyor; en küçüğü daha sonraki bir döneme ait ve et suyundan bahsediyor.
Bunların varlığı bile bir gizem.
Koleksiyonun yardımcı küratörü Agnete Lassen, Antik Mezopotamya'da insanların nadiren yemek tarifi yazdığını söylüyor:
"Yüz binlerce çivi yazısı belgesinden, yemek tarifi içeren yalnızca bunlar var ve bir açıklama bulamıyoruz".
Bugün bilinmeyen malzemeler var
Harvard Üniversitesi'nden Asurbilimci Gojko Barjamovic, yazıtlarda bugün bilinmeyen malzemelerin ortaya çıktığını söyledi. Asum mersin ve salu ise tere tohumu demek. Peki, hurrium ne?
Barjamovic, Lassen ve çalışma arkadaşlarının yazdığı makaleden, bilinmeyen baharatların listesini okumak bile, Dicle ve Fırat nehirleri arasında yer alan kayıp bir bahçenin görüntülerini çağrıştırıyor: Kurullu, kuruš, nīnu. Silaru, zanzar, zibibianu.
Tabletler, antik veya modern birçok yemek tarifinde olduğu gibi aynı ilginç varsayıma sahip: Yazar, okuyucunun, temelde neyi amaçladığını zaten bilmesini bekliyor.
Talimatlar kısa ve öz.
Pek çok eski tarifte olduğu gibi, miktar belirtilmemiş.
Et suyu güveç, bugün de Irak yemeklerinin en temel parçası
Birkaç yıl önce Barjamovic, Lassen ve Iraklı yemek tarihçisi Nawal Nasrallah da dahil bazı uzmanlar bu yemeklerin bugün nasıl görüneceği konusunda bazı çalışmalar yaptı.
Bottéro tarafından yapılan tariflerin çevirilerini güncellediler. Yemeği dayanılmaz derecede acı hale getirerek diğer yiyeceklerin fark edilmesini engelleyen bir malzemeyi kaldırdılar.
Nasrallah, tariflerin tamamının güveç ve et sularından oluşmasının çarpıcı olduğunu belirtiyor.
Et suyu içinde et ve sebzelerden oluşan güveç, modern Irak yemeklerinin temel bir parçası ve aynı zamanda Orta Çağ Irak yiyeceklerinin de önemli bir özelliğiydi.
Tabletlerden birinde yer alan Tu'hu olarak bilinen kuzu güvecinin tarifi:
- Sonra bacak etini yağda mühürle.
- Tuz, bira, soğan, roka, kişniş, İran arpacık soğanı, kimyon, pancar, su ekle.
- Ezilmiş pırasa, sarımsak ve daha fazla kişniş ekle.
- Sonra Mısır pırasası olan kurrat ekle.
- Pancarlar onu kırmızıya çevirsin
Dört tarif içinden Lassen'in favorisi bu.
Ancak insanların zevkleri zamanla farklılaşabiliyor. Örneğin Romalıların en ünlü yiyeceklerinden bazıları bugün İtalyan mutfağında yer almıyor.
Haftalık gıda denetimleri yapıldıNar meyvesinde tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edildi13 Kasım 2026 Cuma 17:00YAŞAM
Kanatlı'dan siyasi partilere çağrı: Gümrük çalışanlarının sorunlarına çözüm önerisi istiyoruzGüç-Sen Başkanı Ediz Kanatlı, yaklaşan seçim süreci öncesinde tüm siyasi partilere çağrıda bulunarak, gümrük çalışanlarının sorunlarına ilişkin görüş ve çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaşmalarını istedi.13 Kasım 2026 Cuma 12:08KIBRIS
Erhürman: Bir yıl önce ne söylediysek o yolda gidiyoruzCumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Cumhurbaşkanlığının seçim sürecinde de tarafsız ve bağımsız olmaya devam edeceğinin altını çizerek, “Bir yıl önce ne söylediysek o yolda gidiyoruz” dedi.13 Kasım 2026 Cuma 11:28KIBRIS
Sermet Nereli İskele Belediye Çalışanlarına Seslendi"Hiçbir siyasi hesabın parçası olmadan, yalnızca kamu görevinizin ve sorumluluğunuzun gereğini yerine getirmenizi istiyorum. Hepinizin bu hassasiyeti göstereceğine yürekten inanıyorum."13 Kasım 2026 Cuma 09:38İSKELE
Kundakçılar yakalandıLefkoşa’da ÇÖŞ’ten başarılı operasyon: Kundakçılar yakalandı13 Kasım 2026 Cuma 09:35İSKELE
Lefkoşa'da kundaklama, 5 araç yandı!5 araç yandı, 2 şüpheli kameralara yansıdı12 Kasım 2026 Perşembe 12:18LEFKOŞA
İncirli, COP31 kapsamında Türkiye medyasıyla bir araya geldiCumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Türkiye medyasından gazetecilerle bir araya geldi.12 Kasım 2026 Perşembe 11:05TÜRKİYE
KTOEÖS, İskele’de grev ve eylem yapacakKTOEÖS, Sosyal Güvenlik Yasası ve Göç Yasası sonrasında atanan öğretmenlerin yaşadığı hak kayıpları nedeniyle yarın İskele merkez ve çevre okullarda öğleden sonra greve gidecek.12 Kasım 2026 Perşembe 11:04KIBRIS
Hristodulidis COP31 Zirvesi'nde konuştu: “Kıbrıs Cumhuriyeti" egemen, eşit ve bağımsız bir devlettirRum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis, Antalya’da düzenlenen COP31 Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, “Kıbrıs Cumhuriyeti" egemen, eşit ve bağımsız bir üye devlettir” dedi.12 Kasım 2026 Perşembe 09:44KIBRIS
Girne’ye bağlı bazı bölgelerde cuma günü beş saatlik elektrik kesintisi yapılacakGirne İlçesine bağlı bazı bölgelerde cuma günü beş saatlik elektrik kesintisi yapılacak.12 Kasım 2026 Perşembe 09:43KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2014 Detay Kıbrıs










Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.