MARİA ANGELA HOLGUİN YAZDI... KARŞILAŞILAN ZORLUK: LİDERLER ARASINDA DİYALOG YOLUYLA ORTAK ZEMİN OLUŞTURMAK

Yaklaşık bir yıl önce, Mart 2025'te Cenevre'de, her iki taraf da BM Genel Sekreteri'ne güven artırıcı önlemlere bağlı kalacaklarını söylemişti; ancak bu önlemler henüz önemli bir ilerleme göstermedi. 17 Ocak 2026'daki son görüşmemizde ^, somut sonuçlar beklemeden, ancak orta vadede müzakerelerin başlaması için açılması gereken yolları keşfetmek amacıyla, Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk liderlerini doğrudan bir görüşme için bir araya getirdim. Bu görüşme sırasında, Sayın Christodoulides ve Sayın Erhürman birbirlerini dinlediler; her biri ne umduklarını ve somut müzakerelere giden yolu nasıl gördüklerini açıkladı. Açıklık vardı ve bence aralarında kişisel güvene dayalı bir ilişkinin başlangıcıydı ki bu da herhangi bir müzakerede vazgeçilmez bir unsurdur.

Yarım yüzyıldan fazla süren, birçok başarısız müzakere ve uzlaşma girişiminin yaşandığı bir çatışmada, liderler toplumlarını yeni hayal kırıklıklarına maruz bırakmamaya dikkat etmelidir; aksi takdirde daha uzun yıllar sürecek bir eylemsizlik dönemi yaşanabilir.

Bu yıl, özellikle adada oldukça hareketli bir yıl olarak başlıyor. Güneyde, Kıbrıs Cumhuriyeti Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanlığını üstlendi ve bu durum hükümeti AB'de düzenli olarak yapılan çeşitli konuları ve toplantıları koordine etmekle oldukça meşgul edecek. Ayrıca Mayıs ayında parlamento seçimleri de yapılacak ve bu da önemli değişikliklerin olasılığını sınırlayan bir siyasi ortam yaratacak.

Kuzeyde, hem yönetimden sorumlu iç ekibi hem de Türkiye ile olan güçlü ilişkilerini koordine etmesi, pozisyonları ve öncelikleri yönetmesi gereken, farklı bir vizyona sahip yeni bir liderin gelişi, önümüzdeki ayları diyalog sürecinde büyük değişiklikler elde etmek için karmaşık bir dönem haline getiriyor.

Uzun süren çatışmalara başarıyla yaklaşmak, hassas bir hazırlık ve kapsamlı ön çalışma gerektirir. Bu, durumların olgunlaşmasına ve geleceğe dair vizyonların şekillenmesine yardımcı olur; böylece her iki taraf da diğerinin konumunu, öncelikli çıkarlarını, korkularını ve ihtiyaçlarını anlayabilir. İki lider arasındaki son görüşmede de tam olarak bu başladı ve sürecin ilerleme şansını artıracak olan da bu olacaktır.

Bu ortak toplantı sırasında, iki tarafın BM'nin aracı olmadan doğrudan birbirleriyle konuşabileceği fikri ortaya çıktı. Bu başlı başına büyük bir ilerlemedir. Her iki tarafın da birbirini daha iyi anlaması gerekir ki, karşılıklı olarak fayda sağlayacak çözümlere katkıda bulunacak kararlar alabilsinler. Sadece baskı uygulamak ve ilerleme kaydedilememesinden dolayı diğer tarafı veya üçüncü bir tarafı suçlamak, açıkça kimseye fayda sağlamaz.

Önümüzdeki aylarda, farklı bir etkileşim modeli oluşturmanın zamanı gelecek; bu modelde kararlar, müzakerelere yeniden başlama konusunda gerçek bir ilgiyi göstermeye yardımcı olacak ve böylece her iki topluluk da liderlerinin herkesin yararına olacak şekilde mevcut durumu değiştirmeye istekli olduklarını görebilecek.

Liderlerin fikirlerin olgunlaşması ve kendi iç süreçlerinin gelişmesi için zamana ihtiyaçları var. Bir yanda parlamento seçimleri ve Avrupa Birliği Konseyi başkanlığı; diğer yanda ise yeni liderliğin pekişmesi ve bunun getirdiği tüm sonuçlar var. Her iki lider de küçük ortak kararlar almak ve Temmuz ayından itibaren daha resmi bir müzakere sürecini mümkün olan en iyi şekilde yeniden başlatmak için fikirleri ve uygulanabilir yolları araştırmak üzere görüşmeye devam etmelidir.

Önümüzdeki aylarda, her iki topluluktan da önemli gruplar arasında yakınlaşmayı teşvik etmeye devam etmeyi planlıyorum; böylece bir araya gelip vizyonlarını ve korkularını paylaşabilir ve ortak adalarında birlikte en iyi nasıl yaşayacakları konusunda fikir alışverişinde bulunabilirler. Bunu, geçen Aralık ayında Amman'da düzenlenen bir toplantıda Gençlik Teknik Komitesi ile ve birkaç hafta önce Pafos'ta önde gelen Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum akademisyenlerinden oluşan bir grupla yaptık. Gelecek hafta, Teknik Komitelerin Eş Başkanlarını Londra'da bir araya getireceğiz. Umarım gelecekte bu türden daha fazla toplantı düzenleyebiliriz. Bu toplantıların sadece adanın ortak bir vizyonu için fikirler üretmekle kalmayıp, aynı zamanda ortak bir çaba temelinde yapıcı değişimi sürdürme olasılığını artıran sosyal aktivasyon motorları oluşturması cesaret verici.

Birkaç ay içinde, somut bir ilerleme kaydedilebileceğine dair bir kanıt gördüğümde ve liderler BM'nin varlığının karar alma süreçlerini kolaylaştırmak için yararlı olduğunu düşündüklerinde adaya geri döneceğim. Her iki tarafın da müzakerelerin yeni bir aşamasına geçmesini sağlayacak somut adımlar atmanın zamanı gelecektir. Tüm karmaşık süreçlerde olduğu gibi, daha fazla hazırlık, son aşamada olumlu ve kalıcı sonuçlar elde etme şansını artırır. İşte acil zorluk budur.