KÜRESEL ISINMADA KRİTİK EŞİK UYARISI: DÜNYA YENİ REKORLARA HAZIRLANIYOR

Raporda, bu dönemde en az bir yılın sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece eşiğini aşma ihtimalinin çok yüksek olduğu belirtilirken, Kuzey Kutbu’ndaki ısınmanın küresel ortalamadan 3,5 kat hızlı ilerleyebileceği ve aşırı hava olaylarının artabileceği uyarısı yapıldı.

Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü ile İngiltere Meteoroloji Ofisi’nin hazırladığı yıllık rapor, iklim krizi açısından kritik uyarılar içeriyor.

Rapora göre 2026-2030 yılları arasında küresel ortalama yüzey sıcaklıklarının sanayi öncesi dönem olarak kabul edilen 1850-1900 ortalamasının 1,3 ila 1,9 derece üzerine çıkması bekleniyor. Uzmanlar, 2024’te kırılan sıcaklık rekorunun önümüzdeki 5 yıl içinde aşılabileceğini belirtirken, Arktik bölgede ısınmanın çok daha hızlı gerçekleşeceğine ve hava sistemlerinde bozulmaların şiddetli hava olaylarını artırabileceğine dikkat çekiyor.

2015 Paris Anlaşması’nda hükümetler, küresel ortalama sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyi aşmasını önlemek için çaba gösterme taahhüdünde bulunmuştu.

Bu eşik aşıldığında, şiddetli iklim olaylarının yoğunluğunun artabileceği değerlendiriliyor.

Rapora göre 2026 ile 2030 yılları arasında en az bir yıl, küresel ortalama yüzey sıcaklığının sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerine geçmesi çok yüksek olasılık taşıyor.

Raporda ayrıca 2026-2030 dönemindeki bir yılın, kayıtlardaki en sıcak yıl olan 2024’ü geride bırakabileceği tahmin edildi.

2024, küresel sıcaklıkların ilk kez sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerine çıktığı yıl olmuştu.

Seabrook, 1,5 derece eşiğinin geçici olarak aşılmasının Paris Anlaşması’nın başarısız olduğu anlamına gelmediğini belirtti.

Anlaşmadaki hedefin tek bir yıllık aşımı değil, 20 yıllık uzun vadeli ortalamayı esas aldığını vurgulayan Seabrook, ancak dünya bu eşiğe yaklaştıkça sınırın daha sık aşılmasının giderek daha olası hale geldiğini söyledi.

Seabrook, küresel ortalama sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama penceresinin hızla kapandığını ifade etti.

KUZEY KUTBU’NDA ISINMA HIZLANACAK

Rapora göre Kuzey Yarımküre’deki Arktik kış sıcaklıklarının önümüzdeki 5 yılda küresel ortalamanın 3,5 katından fazla artması bekleniyor.

Kuzey Kutbu’nda sıcaklıkların 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,8 derece üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.

Ayrıca gelecek 5 yılda mart aylarında Barents Denizi, Bering Denizi ve Ohotsk Denizi’nde deniz buzunun erimesi bekleniyor.

AŞIRI HAVA OLAYLARI VE EL NINO UYARISI

Seabrook, Kuzey Kutbu’ndaki ısınmanın hava sistemlerini bozabileceğini ve özellikle dünyanın kuzey bölgelerinde daha şiddetli hava olaylarına yol açabileceğini söyledi.

Raporda, önümüzdeki 5 kış boyunca Kuzey Yarımküre’de daha yağışlı hava koşullarının görülebileceği belirtildi.

Mayıs-eylül döneminde Kuzey Avrupa, Alaska, Sibirya ve Sahel bölgesinde daha yağışlı dönemler beklenirken, aynı dönemde Amazon’da daha kuru hava koşulları öngörülüyor.

Raporda, bu yıl kış aylarında güçlü bir El Nino oluşmasının beklendiği de belirtildi.

Seabrook’a göre El Nino’nun 2027’ye kadar sürmesi halinde Pasifik Okyanusu’ndaki ısınma, küresel sıcaklıkları rekor kırabilecek seviyelere taşıyabilir.