Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi Direktörü Rami Abdel Rahman, AFP’ye yaptığı açıklamada, “(PKK'nın Suriye'deki kolu) YPG, IŞİD militanlarını Kobani’den çıkardı ve kasabanın kontrolünü ele geçirdi” dedi.

Rahman, "Kürtlerin Kobani’nin doğusundaki dış mahallelerde IŞİD militanlarını takip ettiğini fakat çatışmaya girilmediğini" sözlerine ekledi.

BBC Türkçe'ye konuşan Kobani Kantonu Eş Başkanı Enver Müslim, Kaniya Kurda mahallesindeki birkaç cadde dışında Kobani'de denetim sağladıklarını, o caddeleri de aldıktan sonra Kobani'nin köylerine yönelik bir hamle başlatacaklarını söylemişti. Müslim, son çatışmalarda onlarca IŞİD militanının öldüğünü, ölenler arasında birçok yabancı savaşçının da olduğunu belirtmişti.

Çatışmaların yaklaşık dört aydır sürdüğü bölgedeki YPG güçlerine peşmergelerin yanı sıra ABD'den de hemen hemen her gün havadan düzenlediği saldırılarla destek veriyordu.

Kobani'yi harabeye dönüştüren çatışmalarda, en az 1600 kişi öldü. IŞİD saldırısı sonrası on binlerce Kobanili, sığınmacı olarak Türkiye tarafına geçti.

Kobanê Kuşatması nedir?

Arka Plan

2011 yılında Suriye'de isyanların patlak vermesiyle beraber Suriye Kürtleri Demokratik Birlik Partisi tabanında örgütlenmeye başlamışlardır. Esad ve radikal militanların saldırıları karşısında 2012 yılında YPG gücünü oluşturmuşlardır. YPG, PYD'nin askeri gücü olarak ortaya çıkmıştır. 19 Temmuz 2012 tarihinde Kobani, Suriye Kürtleri tarafından Suriye rejiminden alınmıştır. ^[6] Uzun bir süre Suriye'nin üç Kürt kantonunun ortasındaki kantonun merkezi olarak görev görmüştür. Ağustos 2014 itibari ile artan IŞİD saldırıları karşısında Suriye Kürtleri geri çekilmek zorunda kalmışlardır. Böylece Kobani şehri Eylül ortası itibariyle IŞİD tarafından kuşatılmıştır.

Çatışmalar

17 Eylül'de Fırat Nehri üzerindeki kritik köprüyü ele geçiren IŞİD, Kobani'yi kuşatmaya yönelik genel taarruza geçti. Irak'ta ele geçirilen tank, roket ve havan topları karşısında tutunamayan YPG güçleri Kobani şehrine doğru çekilmeye başladılar.

IŞİD, 2 Ekim itibariyle Kobani ve çevresindeki 354 köyün 350 sini ele geçirmişti.

6 Ekim'de IŞİD kritik Mistanur tepesini ele geçirerek şehrin 100 metre yakınına sokuldu. Ertesi sabah Kobani'nin doğu mahallelerinden şehre sızmaya başladı. Ekim ortası itibariyle IŞİD şehrin yarısını ele geçirmiş durumdaydı.

28 Ekim'e kadar IŞİD, Kobani'nin Suriye tarafındaki sınır kapısını ele geçirmek için beş kez saldırı gerçekleştirmiş ve böylece Kobani'yi dört taraftan kuşatmayı amaçlamıştır. Beş saldırı da YPG tarafından püskürtülmüştür. ^[7]

13 Kasım'da Kürt güçleri ve ÖSO askerleri kritik Miştenur tepesini ele geçirdi ve böylece IŞİD Kobani'de ilk defa büyük dereceli toprak kaybı yaşamış oldu.^[8] Ayrıca Kürt güçleri, Işid'in Rakka ve Tel Abyadşehirlerinden sevkiyatlarının yapıldığı Helinç yolunu denetimine almıştır. Bu durum, Kobani civarındaki IŞİD güçlerinin mühimmat ve asker desteğinin azalmasına sebep olmuştur.^[9]

17 Kasım'da Kürt güçleri ve ÖSO askerleri Işid'den Aşme köyünü geri almıştır.

19 Ocak 2015'te YPG-BİM'den yapılan bir açıklama ile stratejik konuma sahip Miştenur tepesinin YPG'nin eline geçtiği kaydedilmiştir.

20 Ocak'ta Kürt güçleri Kobanê'deki büyük hastaneyi ve kentin güneybatısında kalan Memit köyünü geri aldı.

23 Ocak'ta Kürt güçleri Kobanê'nin güneyinde yer alan Termik Bijan köyünü geri aldı.

26 Ocak Kürt güçleri Sanayi Mahallesi ile Kaniye Kurdan mahallelerini kontrol etti. Geriye sadece Mıktel Mahallesi kaldı.

Dış Müdahale

Irak'ta IŞİD'e karşı hava operasyonları gerçekleştiren ABD, Kobani'nin destek gelmeden düşeceğinin anlaşılması üzerine IŞİD'e karşı Suriye'de de hava saldırılarına başladı. 28 Eylül'den itibaren Kobani'deki IŞİD hedefleri ABD tarafından havadan vurulmaya başlandı. ABD saldırıları sayesinde IŞİD'in Kobani'deki ilerleyişi durduruldu.

Türkiye Ekim sonu itibariyle Özgür Suriye Ordusu ve Peşmergenin sınırından Kobani'ye geçmesine izin vermiştir. Böylece dış kara birlikleri de çatışmalara dahil olmuşlardır.^[10]

Kobani Çatışmalarının Dış Sonuçları

Kobani'deki savaş Türkiye'de ve Batı Avrupa'da büyük protestolara neden olmuştur. IŞİD'in YPG'nin savunma hattını delerek Kobani'ye doğru ilerlemesi sonucu Kobani ve çevre köylerde yaşayan yaklaşık 200,000 Suriye Kürdü Türkiye'ye kaçmıştır. ^[11]

Kobani'deki çatışmalar, Kürt birimler arasındaki gerilimi de gün yüzüne çıkarmıştır. PYD'nin Suriye'deki Kürt örgütlenmesinde PKK'nın desteği olmasına rağmen PYD eş başkanı Salih Müslim, PKK ile bir bağları olmadığını pek çok kez açıklamak durumunda kalmıştır.^[12] PYD ayrıca Irak Kürdistanından gelecek peşmerge yardımını da kontrol altına almaya ve sınırlamaya çalışmıştır. Böylece Irak Kürdistan yönetiminin Suriye'de söz sahibi olmasını engellemeyi amaçlamıştır.^[13] Kobani savunması, Türkiye içindeki Kürt grupları da karşı karşıya getirmiştir. PKK sempatizanları, IŞİD ile işbirliği yaptığı gerekçesi ile Hüda Par üyelerine ve Hüda Par'ın kurumlarına saldırılar düzenlemişlerdir.^{[14] [15]} Türkiye içindeki Kürt organizasyonlar olan HAK-PAR, KPG, KUDP-H ve Dicle-Fırat Diyalog Grubu, PKK'nın bu saldırılarını kınamışlardır.^[16]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]