KIBRIS'TA GÖZLER ERDOĞAN-ERHÜRMAN GÖRÜŞMESİNDE: ZİYARET 11-15 KASIM ARALIĞINDA OLABİLİR; İŞTE ADADA KONUŞULANLAR...

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) 19 Ekim'de yapılan seçimleri tarihî bir farkla kazanarak Cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturan Tufan Erhürman'ın Ankara'ya yapacağı olası ziyaret merakla bekleniyor. Erhürman'ın Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) kaynakları Erhürman'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la Ankara'da yapması beklenen görüşmenin 11-15 Kasım tarihleri arasında yapılabileceğini söyledi. Öte yandan CHP lideri Özgür Özel'in 15 Kasım'da KKTC'nin kuruluş etkinlikleri kapsamında Lefkoşa'ya gitmesi ve burada Özel ile Erhürman arasında heyetler arası görüşmenin yapılması bekleniyor. 

19 Ekim'deki seçimlerde aldığı yüzde 62,76'lık oy oranıyla KKTC'de tarihî bir zafere imza atan Erhürman'ın kampanya sürecinden ve cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturduğu ilk saatlerden itibaren Ankara ile kuracağı ilişkiler merak ediliyor.

Bunun sebebi Ankara'nın Ulusal Birlik Partisi (UBP) adayı Ersin Tatar'ı desteklemesi ve Kıbrıs sorununun çözümünde iki devletli çözümü temel görüş olarak belirlemiş olması. Muhalefetin cumhurbaşkanı adayı olarak öne çıkan ve Ankara'nın kontrollü press'ine rağmen büyük bir oy oranıyla cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturan Erhürman ise Kıbrıs sorununun çözümünde Ankara'nın iki devletli çözüm pozisyonundan farklılaşıyor.

Dolayısıyla Erdoğan ve Erhürman arasındaki görüşme, özellikle MHP'li çevrelerce altı çizilen bu farklılaşmanın masaya yatırılması için önemli olacak. 

Erdoğan'ın verdiği tarihte görüşme gerçekleşmedi

Kuveyt, Katar ve Umman ziyaretlerinin ardından Türkiye'ye dönüşünde uçakta gazetecilere açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Erhürman'ı Ankara'ya davet etmiş ve "Körfez ziyaretinden sonra kapımız sizlere açık, buyurun, sizleri bekliyoruz' dedik. Kendileri de bu ziyareti gerçekleştireceklerini söylediler. Yabancı değiliz birbirimize, görüşeceğiz. İnşallah bu hafta sonuna kadar bu ziyaret gerçekleşirse kendileriyle etraflıca Türkiye-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilişkilerini, ele alacağız" ifadelerini kullanmıştı. 

Erdoğan söz konusu ziyaretleri 21, 22 ve 23 Ekim tarihlerinde gerçekleştirmişti ve uçakta işaret ettiği olası görüşme tarihinde gecikmeler bu hafta siyasette konuşulur hale geldi. 

CTP kaynakları: Görüşme, 11-15 Kasım arasında gerçekleşebilir

T24'e bilgi veren CTP kaynakları, Erdoğan-Erhürman görüşmesinin 11-15 Kasım tarihleri arasında gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi. 

CTP kaynakları, Türkiye medyasında görüşmenin MHP lideri Devlet Bahçeli'nin itirazıyla geciktirildiği yönündeki haberleri takip ettiklerini ancak Ankara'dan gecikmenin bir "sorun nedeniyle" olduğuna dair bir sinyal almadıklarını söylüyor. 

MHP lideri Bahçeli, Erhürman'ın seçildiği ilk saatlerde KKTC'nin Türkiye'ye katılması gerektiğini söylemişti. Bahçeli, parlamentonun bu kararı almasını "hayat memat meselesi" olarak nitelendirdi, Türkiye'nin 81. ilinin Düzce olduğunu hatırlattı, "82. ilinin de KKTC olması gerektiğini" savunmuştu. MHP lideri, daha sonra OdaTV'ye verdiği söyleşide "Bu Suriye'deki federasyon fikrini savunanlara dönük de bir uyarıydı. Kime söylendi bu laf? Ama bu iktidar katında dikkate alınmadı, bakanlar adeta tebrigat yarışına girdi, adeta genel başkanı tekzip eder açıklamalar oldu. Bu kabul edilemez. Çünkü hem Türkiye'nin Kıbrıs politikası, hem de Bahçeli'yi açığa düşüren yaklaşımlardır." ifadelerini kullanmıştı. MHP liderinin 29 Ekim'deki Cumhurbaşkanlığı resepsiyonuna katılmama sebebi de kulislerde "AKP ile Kıbrıs anlaşması" ifadeleriyle yer bulmuştu. 

Ankara törensel ziyaretten ziyade verimli görüşme istiyor

CTP kaynakları, resmî davet konusunda bir sorun olmadığını, Ankara'nın ziyareti "yalnızca törensel" değil aynı zamanda "verimli bir görüşme için fırsat" olarak gördüğünü ifade etti. Kaynakların verdiği bilgiye göre Erhürman'ın Ankara ziyareti, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da dâhil olmak üzere Kıbrıs sorunuyla ilgilenen tüm üst düzey yetkililerin programlarının uygun hale getirilmeye çalışılması nedeniyle gecikiyor. 

Önceki iki Cumhurbaşkanı seçildikten kaç gün sonra Ankara'ya geldi?

Önceki Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, 18 Ekim 2020'de seçilmesinden 8 gün sonra ilk Türkiye ziyaretini yapmıştı. 

2015'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 26 Nisan'daki ikinci turunda Cumhurbaşkanı seçilen Mustafa Akıncı da ilk Ankara ziyaretini seçilmesinden 10 gün sonra, 6 Mayıs 2015'te yapmıştı. 

CHP lideri Özel, 15 Kasım'da KKTC yolcusu; Erhürman'la görüşecek

CHP lideri Özgür Özel de 15 Kasım'da KKTC'nin kuruluş yıl dönümü etkinlikleri vesilesiyle Lefkoşa'ya gidiyor. Özel 2023 ve 2024'te de aynı törenlere katılmıştı. Ancak bu kez bu ziyaretin bir tebrik ziyareti olması bekleniyor. 

T24'e konuşan CHP kaynakları, Genel Başkan Özel ve heyetinin ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanı Erhürman'la ve ekibiyle görüşeceğini doğruladı. 

Erhürman, BM Genel Sekreteri'nin Özel Temsilcisi ile görüşmeyi erteledi 

Erhürman, geçen hafta BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Özel Temsilcisi ve Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP) Misyon Şefi Khassim Diagne'yi kabul etmişti. 

Bu görüşmenin ardından açıklamalarda bulunan Erhürman, BM Genel Sekreteri'nin Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile temas halinde olduklarını da vurgulayan Erhürman, Cuellar ile 5 Aralık’ta görüşebileceklerini kaydetti.

Erhürman-Cuellar görüşmesinin bu ayın başlarında olması bekleniyordu. Bu ertelemenin, Erhürman'ın Kıbrıs sorununun çözümü konusunu önce Ankara ile konuşmak istemesinden kaynaklandığı belirtiliyor. 

T24'e konuşan CTP kaynakları, Erhürman'ın Ankara ile istişareyi önemsediğini vurguladı. KKTC'nin yeni cumhurbaşkanlığında Türkiye'nin Kıbrıs sorunundaki rolü gözden kaçırılmaması gereken bir gerçek olarak görülüyor. 

"Bire bir görüşme olmasa da özellikle 4 şart konusunda diplomasinin sürüyor olması mümkün"

Erhürman'ın seçilmesinden sonraki süreci yakından izleyen Kıbrıslı gazeteciler, Erhürman'ın seçim kampanyası sırasında ifade ettiği "4 şart"a dikkat çekiyor. T24'e konuşan ve Erhürman'ın seçim sonrası sürecine dair bilgi sahibi kaynaklara göre bire bir görüşme olmasa da özellikle 4 şart konusunda diplomatik temasların sürüyor olabileceğini düşünüyor. 

Erhürman'ın Rum kesimiyle müzakareler konusunda belirlediği 4 şart şöyleydi: Siyasî eşitliğin kabul edilmesi, bir takvimin belirlenmesi, bugüne kadar varılan uzlaşıların yeniden tartışmaya açılmayacağının teyit edilmesi, Kıbrıs Rum Liderliği'nin bir kez daha masayı terk etmesi halinde Kıbrıs Türk halkının bugünkü statükoya geri dönmeyeceğinin baştan güvence altına alınması.

Hristodulidis, Erhürman'ın yarattığı müzakere baskısını tersine çevirmeye çalışıyor

Erhürman'ın zaferi konusunda Rum tarafında ise şu anda üç farklı görüş var: hükûmetin görüşü, "çözüm yanlısı" muhalefetin görüşü ve milliyetçilerin görüşü. Milliyetçiler, Kıbrıs Türk toplumunu kimin yönettiğinin önemi olmadığını çünkü "hepsinin zaten Türk olduğu görüşünde olduğunu" düşünüyor. O 

Şu anda hükûmet yanlısı medya olarak kabul edilebilecek Phileleftheros gazetesi, kampanya sürecinden bu yana Erhürman'ı itibarsızlaştırmak ve zayıflatmak için çaba gösteriyor. Kıbrıslı Rum gazetecilerin verdiği bilgiye göre bu gazetenin siyaset veya Kıbrıs sorunu ile ilgili haberlerde atıfta bulunduğu "kaynakların" GKRY Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis olduğu söyleniyor. Dolayısıyla gazetenin Erhürman ve KKTC ile ilgili haber ve yorumlarının resmî GKRY görüşü olduğunu söylemek mümkün. 

Bu, hükûmetin müzakereleri engelleme niyetinin bir göstergesi olarak değil, GKRY lideri Nikos Hristodulidis'in barış konusundaki itibarının Tufan Erhürman tarafından sınanacağı yönündeki görüşe karşı çıkma niyeti olarak görülüyor. 

Seçim öncesi bir grup Türk gazeteciyle yaptığımız gezi sırasında da aktardığımız gibi Hristodulidis 5 yıllık Tatar döneminin ardından ilk kez bir müzakere baskısıyla karşı karşıya. 

Cyprus Mail muhabiri Tom Cleaver'in T24'e yaptığı değerlendirmeye göre Phileleftheros gazetesinde Tufan Erhürman'ı zayıflatmaya yönelik tekrarlanan girişimler, bu baskıyı KKTC Cumhurbaşkanı'na geri aktarmak için bir çaba olarak değerlendirilebilir.

Kıbrıs Türk liderinin Kıbrıs Türklerinin çıkarlarını Kıbrıs Rumlarının çıkarlarının üzerinde tutmasını beklememeleri gerektiğini söylüyor.

Çözüm yanlısı muhalefetin görüşlerinin aktarıldığı Politis gazetesinde de Erhürman'a büyük ilgi var. Politis, Rum lider Hristodulidis'i harekete geçmeye çağıran birçok analiz yayımladı. 

T24