KIBRIS MÜZAKERELERİNDE İNGİLİZ FORMÜLÜ YENİDEN GÜNDEMDE
İki Toplumun Siyasi Eşitliği ve Federal Yapı Tartışmaları

20 Ekim 2024 Pazar 19:07
Birleşmiş Milletler (BM) kaynaklarına göre, Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik tartışmalarda geçmişte önerilen İngiliz Formülü yeniden gündeme gelmiş durumda. Bu formül, özellikle Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliğini ve iki toplum arasındaki dengeyi sağlama amacıyla daha fazla açıklık getirmeyi hedefliyor.
Formül, 2014 yılında Kıbrıslı Rum Lider Nicos Anastasiades ile Kıbrıslı Türk lider Mehmet Ali Talat tarafından imzalanan ortak bildirinin karmaşık ve anlaşılması güç ifadelerine dayanmaktadır.
İngiliz Formülü Nedir?
İngiliz Formülü, Kıbrıs'ta iki toplumlu, iki bölgeli bir federasyon önerisine dayanmakta ve bu formül çerçevesinde Kıbrıslı Türklerin ve Kıbrıslı Rumların siyasi eşitliği net bir şekilde tanımlanmaktadır.
Önerilen yapının temel noktaları şu şekilde:
- Bağımsız bir devlet teşkil etmeyecek: Kıbrıslı Türkler, federal Kıbrıs’ın bir parçası olarak varlıklarını sürdürecekler. Kıbrıslı Türkler bağımsız bir devlet olarak tanınmayacak, ancak geniş özerklik haklarına sahip olacaklar.
- Avrupa Birliği’nin bir üyesi olacak: Kıbrıs Federasyonu'nun bir parçası olan Kıbrıslı Türk toplumu, AB üyesi Kıbrıs Devleti'nin bir bileşeni olacak.
- Üçüncü devletlerle anlaşmalar yapma hakkı tanınacak: Bu formüle göre, Kıbrıslı Türkler, spor, kültür ve hatta ticaret alanlarında üçüncü devletlerle bağımsız anlaşmalar yapma yetkisine sahip olacaklar.
İskoçya Modeli ile Benzerlikler
Bu model, Birleşik Krallık içinde İskoçya’nın statüsüne benzetiliyor. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın yanı sıra, uluslararası spor müsabakalarına kendi milli takımlarıyla katılmakta ve kendi kültürel meseleleriyle ilgilenen ofisler bulundurmaktadır. Ayrıca, İskoçya'nın her İngiliz büyükelçiliğinde kendisine özgü kültürel ve ticari meselelerde danışmanlık yapan ofisleri bulunmaktadır. İskoçya’nın egemen bir tüzel kişilik olarak tanımlanması, bu modelin Kıbrıs’a uygulanabileceğine dair bir örnek teşkil ediyor.
İskoçya’nın statüsü ayrıca, bağımsızlık talep etme hakkını da içermekteydi. 18 Eylül 2014'te İskoçya, Birleşik Krallık'tan ayrılma konusunda bir referandum düzenleme izni aldı. Ancak, İskoç halkının %55'i bağımsızlığa karşı oy kullandı ve %44’lük bir kesim bağımsızlıktan yana oy verdi. İskoçya nihai olarak Birleşik Krallık'ta kalmaya karar verdi, ancak bu süreç, Kıbrıslı Türklerin gelecekte federal yapı içinde benzer bir bağımsızlık talebinde bulunabileceği olasılığını da gündeme getirdi.
Kıbrıslı Türklerin Egemen Eşitlik Tartışmaları
Kıbrıslı Türk lider Ersin Tatar’ın, egemen eşitlik çerçevesinde Kıbrıs Türk toplumunun statüsünün güçlendirilmesi yönündeki talepleri, federal çözüm tartışmalarında önemli bir yer tutuyor. Tatar, iki ayrı devletin tanınmasının bir zorunluluk olmadığını ve bu tür bir çözümün, Kıbrıslı Türklerin Türkiye üzerinden AB’ye daha yakın hale gelmesi gerektiğini savunduğu öner sürüldü.
Bu açıklamalar, Kıbrıslı Türklerin AB üyeliğiyle ilgili taleplerini de gündeme getirirken, egemen eşitlik kavramının sadece ayrılık anlamına gelmediği, bir federasyon içinde de uygulanabilir olduğu üzerinde duruldu.
Kıbrıs’ta Gelecek Nasıl Şekillenecek?
İngiliz Formülü, Kıbrıs’ta iki toplumun barışçıl bir şekilde bir arada yaşamasını sağlamayı ve iki toplumun siyasi eşitlik temelinde federal bir yapıda buluşmasını amaçlıyor. Ancak bu formül, tarafların birbirine güven duymasını gerektiriyor. Kıbrıslı Türklerin geniş özerklik hakları ve üçüncü devletlerle yapacakları anlaşmalar, federal yapı içindeki yerlerini güçlendirirken, bağımsızlık taleplerinin de uzun vadede gündeme gelebileceği tartışmalarını beraberinde getiriyor.
Kıbrıs müzakerelerinde çözüm arayışları, İngiliz Formülü’nün uygulanabilirliği etrafında şekillenirken, gelecekte iki toplumun siyasi eşitlik temelinde nasıl bir yapı oluşturacağı ve bu yapının uluslararası ilişkilerde nasıl bir yer bulacağı ise tartışılmaya devam ediyor.
Ücretsiz ulaşım ve canlı takipCTP Gazimağusa Belediye Başkanı ve adayı Dr. Süleyman Uluçay, şehirde toplu taşıma kültürünü geliştirmek ve vatandaşlar ile turistlere modern bir ulaşım alternatifi sunmak amacıyla hayata geçirdikleri projelerin detaylarını sosyal medya hesabından duyurdu16 Kasım 2026 Pazartesi 18:49KIBRIS
Çelikağ: İş güvenliğinde dijital takip sistemini getireceğiz, denetimleri güçlendireceğizTDP İskele milletvekili adayı Prof. Dr. Mürüde Çelikağ, iş güvenliğinde dijital takip sistemi ve uzman denetim birimi oluşturacaklarını, kamu ihalelerinde şeffaflığı artıracak düzenlemeleri Meclis’e taşıyacaklarını belirtti.16 Kasım 2026 Pazartesi 18:11İSKELE
6 ilçede 998 sandık kurulacakYüksek Mahkeme Başkanı Bertan Özerdağ, 6 Aralık’ta yapılacak erken genel ve yerel seçimlerde 227 bin 642 seçmenin oy kullanacağını, 6 ilçede 998 sandık kurulacağını açıkladı.16 Kasım 2026 Pazartesi 18:08KIBRIS
Erhürman, dostluk amaçlı futbol maçları önerisini ilk görüşmede Hristodulidis’e iletecekCumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumlar arasında dostluk amaçlı futbol maçları düzenlenmesi önerisini kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı.16 Kasım 2026 Pazartesi 18:06KIBRIS SORUNU
Yarın ve çarşamba günü yer yer yağmur bekleniyorMeteoroloji Dairesi, 17-23 Kasım tarihlerini kapsayan hava tahmin raporunda yarın ve çarşamba günü yer yer yağış görüleceğini bildirdi.16 Kasım 2026 Pazartesi 18:05KIBRIS
YSK: Seçmenler oy kullanacakları sandığı internetten öğrenebilecekYüksek Seçim Kurulu (YSK), 6 Aralık’ta yapılacak Milletvekilliği Erken Genel Seçimi ve Yerel Kuruluş Organları Genel Seçimlerinde seçmenlerin sandık numarası ve oy kullanacakları yeri internetten öğrenebileceğini duyurdu.16 Kasım 2026 Pazartesi 15:27KIBRIS
Arıklı'dan Üstel'e “Özür dileyecek misin Sayın Başbakan?”Arıklı, “Bir Erhan Arıklı gider, elli Erhan Arıklı gelir”16 Kasım 2026 Pazartesi 10:16KIBRIS
Potada Milli özlem fark yarattı: 91-59KKTC A Milli Erkek Basketbol Takımımız, 15 Kasım Cumhuriyet Kupası kapsamında karşı karşıya geldiği Abhazya Milli Takımı’nı 91-59 mağlup ederek Cumhuriyet Bayramı’nı anlamlı bir galibiyetle taçlandırdı.16 Kasım 2026 Pazartesi 10:14BASKETBOL
Bu hafta hava nasıl olacak?Meteoroloji Dairesi’nin haftalık hava tahmin raporuna göre, bugün hava parçalı bulutlu olacak.16 Kasım 2026 Pazartesi 10:12HAVA DURUMU
Haftalık gıda denetimleri yapıldıNar meyvesinde tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edildi13 Kasım 2026 Cuma 17:00YAŞAM
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2014 Detay Kıbrıs











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.