KALLAS: KIBRIS MESELESİNDE BARIŞÇIL ÇÖZÜME ULAŞILMASI BİRÇOK SORUNUN ÖNÜNÜ AÇACAK

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB ile Türkiye’nin, Kıbrıs meselesini ele alması gerektiğini belirterek, bu kapsamda Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in taraflar arasındaki arabuluculuk ve müzakere çabalarını desteklediklerini söyledi. Kallas, Kıbrıs meselesinde barışçıl çözüme ulaşılmasının birçok sorunun önünü açacağını ifade etti.

Kallas, Türkiye-AB ilişkileri, NATO Ankara Zirvesi ve Orta Doğu’daki gelişmeler konusunda Brüksel’de AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner ile bugün ve yarın Türkiye’ye ziyaret düzenleyeceklerini belirten Kallas, “Türkiye, stratejik öneme sahip bir ortak. Göç gibi konularda olduğu kadar savunma ve bölgesel istikrar açısından da önemli bir ülke. Orta Doğu’da yaşanan gelişmeleri düşündüğümüzde Türkiye’nin burada da önemli bir rolü var.” değerlendirmesini yaptı.

Kallas, görüşmelerde bağlantısallık konularını da ele alacaklarını belirterek “Orta Doğu’nun ötesine, Kafkasya’ya baktığımızda da Türkiye’nin çok önemli bir rol oynadığını görüyoruz. Bu yüzden bu görüşmeleri yapmak ve birlikte neler yapabileceğimizi değerlendirmek önemli.” ifadelerini kullandı.

– “Ankara Zirvesi, gerçekten tarihi bir zirve”

7-8 Temmuz’da NATO Ankara Zirvesi için de yeniden Türkiye’ye gideceğini belirten Kallas, “Elbette her zirve için tarihi denir ancak bu kez gerçekten öyle. Transatlantik ilişkiler, son dönemde ciddi baskı altında kaldı. Bu nedenle birlik mesajı vermek, son derece önemli. Bu, yalnızca İttifak için değil hasımlarımıza da güçlü bir mesaj olacaktır.” diye konuştu.

Kallas, Ankara Zirvesi’ndeki başlıca konuların arasında savunma sanayisi üretiminin nasıl artırılacağının, savunma ve caydırıcılık konusunda nasıl daha güvenilir olunacağının ve Ukrayna’ya daha fazla nasıl destek verilebileceğinin olacağını söyledi.

– “Avrupa’nın ortak bir orduya ihtiyacı yok”

AB Yüksek Temsilcisi, “Avrupa’nın ortak bir orduya ihtiyacı var mı?” sorusuna ise “Hayır.” diyerek cevap verdi.

Her üye devletin kendi ordusunun bulunduğunu ve bunların zaten NATO’nun genel savunma yapısının parçası olduğunu dile getiren Kallas, “Dolayısıyla her AB üyesinin ayrıca Avrupa liderliğine bağlı ikinci bir ordu kurması mümkün değil. Bu nedenle elimizdeki araçlarla çalışmalıyız. Savunma kabiliyetlerimizi güçlendirmemiz ve savunmaya daha fazla yatırım yapmamız gerekiyor ancak bunu birlikte yapmamız da önemli çünkü tehditler bölgesel, dolayısıyla verilecek yanıt da bölgesel olmalı.” ifadelerini kullandı.

Avrupa başkentlerinin savunma kapasitesini NATO’yla mükerrerlik riski yaşamadan nasıl geliştirebileceklerine ilişkin ise Kallas, amacın herhangi bir mükerrerlik yaratmamak olduğunu, bu nedenle NATO’yla sürekli yakın temas halinde bulunduklarını söyledi.

– “NATO içindeki Avrupa ayağını güçlendirmeliyiz”

Kallas, “Bizim için önemli olan, NATO içindeki Avrupa ayağını güçlendirmek ve böylece NATO’yu daha güçlü hale getirmek. Bunun için mevcut kabiliyet eksikliklerini belirliyoruz. Ayrıca üye ülkeleri ortak tedarik projelerine yönlendiriyoruz çünkü bazı savunma kabiliyetleri tek bir ülkenin tek başına karşılayamayacağı kadar maliyetli. Savunma harcamalarının nasıl daha verimli kullanılabileceğini de değerlendiriyoruz.” diye konuştu.

Avrupa’nın yeni kabiliyetler konusunda Ukrayna’dan da öğreneceği çok şeyin bulunduğunu ifade eden Kallas, “Bütün bunlar, Avrupa’yı NATO içinde daha güçlü hale getirmek için yaptığımız çalışmalar.” dedi.

– “Türkiye, NATO içinde son derece önemli bir konuma sahip”

Türkiye’nin yeni oluşan Avrupa güvenlik mimarisi ve NATO içindeki rolü konusunda Kallas, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Türkiye, AB’ye aday bir ülke. Elbette üyeliğin temelini oluşturan temel hak ve özgürlükler konusunda uzun süredir devam eden sorunlar var ancak NATO açısından bakıldığında Türkiye, İttifak’ın ikinci büyük ordusuna sahip ve çok güçlü bir savunma sanayisi bulunuyor. Bu nedenle NATO içinde son derece önemli bir konuma sahip. Avrupa güvenliğinin genel çerçevesine baktığımızda ve özellikle bölgesel istikrarı değerlendirdiğimizde, örneğin Kafkasya’daki istikrar açısından Türkiye ile diyalog yürütmemiz gerekiyor.”

AB ile Türkiye’nin, Kıbrıs meselesini de ele almaları gerektiğini dile getiren Kallas, bu çerçevede Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in taraflar arasındaki arabuluculuk ve müzakere çabalarını desteklediklerini vurguladı.

Kallas, Kıbrıs meselesinde barışçıl çözüme ulaşılmasının birçok sorunun önünü açacağını düşündüğünün altını çizdi.

– “İsrail’in attığı adımlar, Avrupa’da geniş ölçüde kınanıyor”

İsrail’in Orta Doğu’daki uluslararası hukuk ihlalleri konusunda da Kallas, “Bu, Avrupa dışişleri bakanlarının katıldığı her Dış İlişkiler Konseyi toplantısında ele aldığımız zor bir konu. İsrail’in attığı adımlar, Avrupa’da geniş ölçüde kınanıyor. Özellikle şiddet yanlısı yerleşimcilerin eylemleri ve yerleşim faaliyetleri, iki devletli çözümü fiilen imkansız hale getiriyor.” uyarısında bulundu.

Kallas, Avrupa’nın hem iki devletli çözümün hem de Filistinlilerin “en güçlü destekçisi” olduğunu belirtti.

İsrail’le yaptıkları görüşmelerde “zor başlıkları” sürekli gündeme getirdiklerini anlatan Kallas, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın kendisiyle ilişkileri kesme kararıyla ilgili, “Diyalog, bu meseleleri dile getirmenin ve sesimizi duyurmanın tek yolu.” dedi.

Kallas, “Ama taraflardan biri sizinle diyalog kurmak istemezse bunu nasıl yapabilirsiniz?” sorusu üzerine, “Bu, gerçekten zor bir soru. Şu anda Bakan Saar, benimle görüşmeyeceğini söyledi ancak bence eleştiriyle karşı karşıya kaldığınızda verilecek doğru tepki bu değil.” ifadelerini kullandı.