"GUTERRES BARIŞ PLANI" HAZIRLIĞI

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres öncülüğünde Kıbrıs’ta yeni bir barış planı hazırlığı gündeme gelirken, Rum lider Nikos Hristodulidis Rum Başkanlık Konseyi’nde yaptığı değerlendirmelerde sürece ilişkin önemli mesajlar verdi.

Rum basınına yansıyan bilgilere göre Hristodulidis, BM’nin inisiyatif alarak taraflar arasında yeniden bir müzakere zemini oluşturmayı hedeflediğini belirtti. Guterres’in, geçmiş müzakere süreçlerinden elde edilen kazanımları koruyarak, daha sonuç odaklı ve takvime bağlı bir yöntem üzerinde çalıştığı ifade edildi.

Hristodulidis, Başkanlık Konseyi’nde yaptığı konuşmada, Rum tarafının müzakerelerin yeniden başlamasına hazır olduğunu vurgularken, sürecin “net bir çerçeve ve uluslararası hukuk temelinde” ilerlemesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Avrupa Birliği’nin sürece daha aktif dahil olmasının önemine dikkat çekti.

Hazırlıkları süren planın temelini ise daha önce ortaya konan Guterres Çerçevesi oluşturuyor. 2017 yılında Crans-Montana’da sunulan bu çerçeve; güvenlik ve garantiler, askerlerin durumu, toprak düzenlemeleri, mülkiyet, yönetim ve güç paylaşımı gibi başlıklarda kapsamlı çözüm parametreleri içeriyor.

Diplomatik kaynaklara göre yeni girişimde, Guterres Çerçevesi’nin güncellenerek tarafların mevcut pozisyonlarına uyarlanması ve özellikle güven artırıcı önlemlerle sürecin desteklenmesi hedefleniyor.

Öte yandan Hristodulidis, sürecin ilerleyebilmesi için Türkiye’nin de yapıcı bir tutum sergilemesi gerektiğini savunurken, uluslararası toplumun daha etkin rol üstlenmesi çağrısında bulundu.

BM’nin önümüzdeki dönemde taraflarla temaslarını artırması ve yeni yol haritasını netleştirmesi bekleniyor. Sürecin, Kıbrıs’ta uzun süredir çıkmazda olan çözüm arayışına yeni bir ivme kazandırıp kazandırmayacağı ise merak konusu

Guterres Çerçevesi (Özet Belge)

Guterres Çerçevesi, Kıbrıs müzakerelerinde kapsamlı çözüm için 6 ana başlıkta toplanan parametreleri içermektedir:

1. Güvenlik ve Garantiler

• 1960 Garanti Sistemi’nin geleceği
• Tek taraflı müdahale hakkının kaldırılması
• Yeni bir güvenlik mekanizması oluşturulması

2. Askeri Düzenlemeler

• Türk ve Yunan askerlerinin sayısının azaltılması
• Nihai hedef olarak askerlerin tamamen çekilmesi

3. Toprak Düzenlemeleri

• İki kurucu devlet arasında toprak oranlarının yeniden düzenlenmesi
• Bazı bölgelerin iadesi

4. Mülkiyet

• Eski sahiplerin hakları ile mevcut kullanıcıların dengelenmesi
• Tazminat, takas ve iade seçenekleri

5. Yönetim ve Güç Paylaşımı

• İki toplumlu, iki kesimli bir yapı
• Dönüşümlü başkanlık
• Karar alma mekanizmalarında etkin katılım

6. Ekonomik ve AB Boyutu

• AB müktesebatına uyum
• Ekonomik entegrasyon ve geçiş süreci düzenlemeleri

Bu çerçeve, Kıbrıs’ta kapsamlı çözüm müzakerelerinde temel referans noktalarından biri olmaya devam etmektedir.