GÜNEY KIBRIS’TA İSRAİL ALARMI: SON BEŞ YILDA 25 BİN YAHUDİ YERLEŞTİ

Güney Kıbrıs’ın Türkiye karşıtlığında anlaşarak savunma projelerinde ortaklığa giriştiği İsrail, Rumların başına bela olabilir. Tel Aviv’in adanın güneyindeki varlığı son yıllarda hızla artarken, Yahudi nüfusunun 25 bini aşması ve yeni konut, otel ve okul projeleri dikkati çekiyor.

İsrail’in Güney Kıbrıs’taki ekonomik ve siyasi varlığı son yıllarda hızla büyürken, İsraillilerin Ada’nın güneyine yerleşimi de dikkat çekici boyutlara ulaştı. Özellikle Limasol ve Larnaka’da artan İsrail bağlantılı yatırımlarla birlikte özel konut siteleri, oteller ve bir Yahudi okulu inşa edilirken, terk edilmiş köylerde de büyük ölçekli projeler gündeme geldi. Bölgeye son beş yılda yerleşen Yahudi nüfusu da 25 bini aşarken Rum medyasında ise bazı projelerin gerekli izinler alınmadan başlatıldığı ve çalışmaların ruhsat süreçleri tamamlanmadan ilerletildiği yönündeki iddialar tartışma yarattı. Kathimerini’nin araştırmasında, Latchi, Trozena ve Polemidia’daki üç farklı İsrail bağlantılı projenin planlama ve çevre izinleri konusunda soru işaretleri doğurduğu belirtildi.

Köy satın aldılar

Rum gazetesinin dikkat çektiği örneklerden biri Limasol’un ormanlık kesimindeki terk edilmiş Trozena köyü. İsrailli bir şirketin, Avrupa Birliği’nin çevre koruma ağı içerisinde bulunan köyü mayıs ayında satın aldığı ve ardından kapsamlı bir inşaat projesine başladığı bildirildi. Kathimerini, şirketin çevreye uyumlu bir proje sunduğunu ancak gerekli izinler alınmadan inşaat çalışmalarının hızla ilerlediğini ve yapıların tamamlanma aşamasına geldiğini yazdı. Bir diğer örnek ise Baf yakınlarındaki Latsi bölgesinde inşa edilen 5 yıldızlı otel. Yaklaşık 1500 yatak kapasiteli projenin inşaatının tamamlandığı, ancak bazı çevre izinlerinin henüz alınmadığı öne sürüldü. İnşaat iznini veren kurulun eski başkanı Iraklis Achniotis de projeye ilişkin eleştirilerde bulundu. Achniotis, gerekli izinler alınmadan inşaata başlandığını, izin belgesini imzalamayı aylarca reddettiğini ancak daha sonra görevinden alındığını belirtti.

Siyonist liseye özel izin

İsrail bağlantılı yatırımlar arasında en dikkat çeken projelerden biri de Limasol’da inşa edilen özel okul. Yahudi Yael Vakfı tarafından yürütülen ve yaklaşık 70 milyon dolar yatırım değerine sahip olduğu belirtilen lisenin 1500 öğrenci kapasitesine sahip olması planlanıyor. Projenin yönetimine Avustralya’daki bir Yahudi okulunun yöneticisi Haham Yehoshua Smukler getirildi. Okulun gelecek yıl tamamlanması planlanıyor. Projenin izin sürecinde İsrail hükümetinin Diaspora İşleri Bakanı Amichai Chikli’nin Rum yönetimiyle temas kurduğu ve ardından gerekli özel iznin verildiği öne sürüldü. Rum yönetimindeki Hahambaşı Arie Zeev Raskin, Ada’da 2003 yılında 70 Yahudi ailenin yaşadığını günümüzde ise bu sayının 25 bini geçtiğini açıkladı.

İlk gelen MOSSAD

Güney Kıbrıs’taki İsrail varlığının yalnızca son yıllarda artan Yahudi nüfusuyla sınırlı olmadığı, İsrailli şirketlerin daha önce bölgeye yerleşmeye başladığı belirtiliyor. Özellikle güvenlik ve istihbarat teknolojileri alanında faaliyet gösteren bazı İsrail şirketlerinin Limasol ve Larnaka’da merkez veya ofisler kurduğu ifade ediliyor. Bu şirketler arasında eski Mossad ajanı Tal Dilian’ın kurduğu şirketler de bulunuyor. Dilian, 2019’da üç eski istihbarat çalışanıyla birlikte Limasol’a yerleşmiş ve farklı ülkelerde faaliyet gösteren teknoloji şirketleri kurmuştu. Dilian’ın şirketlerinin istihbarat servislerine yönelik casusluk ve telefon takip teknolojileri geliştirdiği biliniyor. Eski Mossad ajanının adı ayrıca Yunanistan’daki yasadışı dinleme skandalında da gündeme gelmişti.

Guterres uyarmıştı

Rum medyasında bazı çevreler, İsrail sermayesinin artan varlığının uzun vadede Ada’nın demografik ve ekonomik yapısını değiştirebileceği uyarısında bulunuyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununda müzakereleri başlatabilmek amacıyla geçen ay geldiği Lefkoşa’da Türk ve Rum liderler Tufan Erhürman ve Nikos Hristodulidis ile bir dizi görüşme gerçekleştirdikten sonra kameralar önünde, “Bölgede jeopolitik dengeler çok hızlı değişiyor, Kıbrıs krizlerin hızla yayıldığı bölgenin tam ortasında, bölge ateş çemberi, her an durum değişebilir’ diyerek, isim vermeden İsrail uyarısında bulunmuştu.

Onlarca yıl önce terk edilen Trozena köyünde 60 konut restorasyonla yerleşime açılacak.