FİLELEFTEROS: HOLGUÍN’İN HEDEFİ “STRATEJİK ANLAŞMA”, MODEL GEVŞEK KONFEDERASYONA YAKLAŞIYOR

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguín’in, taraflar arasında müzakere çerçevesini ve uygulanacak yol haritasını belirleyecek bir “Stratejik Anlaşma” imzalanmasını hedeflediği öne sürüldü. Rum gazeteci Kostas Venizelos’un kaleme aldığı yazıya göre Holguín’in hazırladığı çerçeve, klasik iki bölgeli iki toplumlu federasyon modelinden uzaklaşarak, yetkileri büyük ölçüde kurucu devletlere bırakan ve konfederasyona yaklaşan “gevşek bir federasyon” anlayışına dayanıyor.

Haberde, söz konusu stratejik anlaşmanın yalnızca müzakere sürecini başlatmayacağı, aynı zamanda belirlenen takvim doğrultusunda tarafların atacağı adımların uygulanmasını da denetleyeceği ifade edildi. Yazıda, yaklaşık iki yıl sürmesi öngörülen geçiş döneminde Kuzey Kıbrıs’a yönelik doğrudan ticaret, doğrudan uçuşlar ve uluslararası doğrudan temasların gündeme gelebileceği, buna karşılık ilerleyen aşamalarda Maraş ve Güzelyurt’un iadesi gibi toprak düzenlemelerinin de tartışılabileceği iddia edildi. Venizelos, ortaya çıkan tablonun özünde “toprak karşılığında tanınma” yaklaşımına dayandığını savunurken, BM’nin Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın son temaslarında iki devletli çözüm konusunda daha esnek mesajlar verdiğini değerlendirdiğini ileri sürdü.

Haberde, Rum yönetiminin çözümde tek egemenlik, tek uluslararası kimlik ve tek vatandaşlık ilkelerinden taviz vermeyeceği belirtilirken, Türk tarafının ise egemen eşitlik temelinde iki kurucu devletin ortaklığına dayalı konfederal bir modeli savunmayı sürdürdüğü ifade edildi.

NATO önerisi de gündemde Yazıya göre Holguín’in güvenlik başlığında Kıbrıs’ın NATO üyeliği seçeneğini de çeşitli temaslarda gündeme getirdiği ancak bu önerinin hem Rum siyasi partilerinde hem de Ankara’da destek görmesinin zor olduğu kaydedildi. Ankara’nın, adadaki askeri ve stratejik varlığını zayıflatacak bir NATO üyeliğine sıcak bakmasının beklenmediği belirtildi.

Vatandaşlık ve AİHM süreci Haberde ayrıca Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bugüne kadar karma evliliklerden doğan 5 bin 175 kişiye vatandaşlık verdiği, son olarak 35 başvurunun daha onaylandığı aktarıldı. Öte yandan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, Kıbrıslı Türklerle Türk vatandaşlarının karma evliliklerinden doğan çocuklara vatandaşlık verilmemesiyle ilgili davayı 11 yıl sonra esastan inceleme kararı aldığı hatırlatıldı.

Türkiye-Mısır yakınlaşması Venizelos, Türkiye ile Mısır arasında enerji ve bölgesel gelişmeler ekseninde ilerleyen yakınlaşmanın Doğu Akdeniz’de yeni dengeler oluşturabileceğini savundu. Ankara’nın, bölgesel iş birlikleriyle Lefkoşa ve Atina’nın oluşturduğu diplomatik ekseni kırmaya çalıştığını öne süren yazar, buna karşılık Güney Kıbrıs’ın da Mısır ile siyasi ve diplomatik temaslarını yoğunlaştırdığını ve Kıbrıs-Yunanistan-Mısır savunma bakanları düzeyinde üçlü bir toplantının planlandığını belirtti.