DÜNYANIN EN ESKİ CENAZE TÖRENİNDE NE YENDİ?
İsrail’de bulunan 12 bin yıllık bir mezar, Taş Devri insanlarının cenaze anlayışına ışık tutuyor...

25 Mayıs 2016 Çarşamba 14:51
12 bin yıl önce esrarengiz bir kadın anısına büyük bir ziyafet verilmişti. Kadının mezarı ilginç nesnelerle doldurulmuş, üzerine yemek artıkları fırlatılmıştı.
Bu kalıntılar İsrail’deki Hilazon Tachtit mağarasında bulundu. Daha önce de burada başka insan kalıntıları bulunmuştu.
Arkeologlar keşfedildiği günden beri bu kalıntıları inceliyor.
Bu gömütlerde olayların nasıl geliştiğine dair bulgular Current Anthropologydergisinde yayımlandı.
Bu kalıntıların, 15.000 ila 11 bin 500 yıl önce Akdeniz’in doğusundaki Levant bölgesinde yaşayan Natufian kültürüne ait olduğu tespit edildi.
Yerleşik toplum
Gruplar halinde yaşayan bu insanlar tarımdan önce yerleşik hayata geçtiği sanılıyor. Bu olağan dışı bir durumdu. Zira o devirde diğer insanların çoğu avcılık ve toplayıcılıkla uğraşıyordu.
Natufianlar organize bir şekilde cenaze töreni düzenleyen ilk insanlar arasında yer alıyordu.
Sekiz yıl boyunca mezarları incelemiş olan Kudüs’teki İbrani Üniversitesi’nden Leore Grosman “O zamanlar mezar olgusu ilk kez ortaya çıkmıştı. Belki de toplumda daha karmaşık bir yapı oluşmaya başladığı içindir” diyor.
Hilazon Tachtit’teki ziyafet bugüne kadar keşfedilmiş en geniş ve en eski törensel yemekti.
Menüde balık, ceylan, tilki, ağaç sansarı, yılan ve tavşan vardı. Kızarmış kaplumbağa da oldukça revaçta olmalıymış ki 80 tanesinin kalıntıları bulundu.
Bu kadar yemeği yiyen epeyce kalabalık bir insan topluluğu olmalıydı.
Törenin aşamaları
Grosman, ABD’deki Connecticut Üniversitesi’nden Natalie Munro ile birlikte, cenaze hazırlıkları ve ziyafetin dikkatle planlanmış en az altı aşamadan geçtiğini tespit etti.
- Natufianlar önce içine mezarı açmak için mağarayı oydular.
- Mezara oyup koydukları kireçtaşını ceylan boynuzu, kırmızı aşıboyası, kaplumbağa kabuğu ve tebeşir taşları gibi ilginç nesnelerle doldurdular.
- Sonra kireçtaşının üzerine kül döktüler.
- Kadının cenazesini bunların üzerine oturur pozisyonda yerleştirdiler. Bir yaban domuzunun ön bacağını ve birkaç kaplumbağa kabuğunu daha kadının kafasının ve kalçasının altına yerleştirdiler. Diğer Natufian yerleşim alanlarında görülmeyen deniz kabuğu, kartal tüyü, başka bir insana ait ayak gibi ilginç nesneler de koydular kadının üzerine ve etrafına.
- Sonra ziyafete geçtiler. İnsanlar yedikleri yemek artıklarını mezar kapatılmadan önce içine fırlatmıştı.
- Son aşamada ise Natufianlar mezarın üstünü 75 kg kadar büyük bir kireçtaşı ile kapattı. Natufian bölgesinde ilk kez bu kadar büyük bir kireçtaşı bulunmuştu.
Bu cenaze yemeği büyük bir hazırlık gerektiriyordu. Hayvanları avlayıp yenecek hale getirmek haftalar almış olmalıydı.
Şaman kadın
Yanındaki diğer insanların daha sade gömülmesine karşın bu kadının mezarına neden özel muamele yapıldığını tam olarak bilemiyoruz.
Grosman onun toplumda özel bir konumu olduğunu, etrafına dizilen eşyaların şamanlara özgü olduğunu söylüyor. “Bütün verileri değerlendirdiğimizde bu kadının muhtemelen bir şaman olduğunu söyleyebiliriz” diyor.
İskeletine bakılırsa doğuştan aksaktı kadın.
Bu cenaze yemeği Natufianların karmaşık bir toplumsal ilişki sistemi olduğunu gösteriyor. Avcılık ve toplayıcılıkla uğraşan küçük gruplar böyle gelişkin törenler düzenleyecek durumda değildi. Sürekli hareket halinde olmaları büyük gruplarla köklü ilişki kurmalarına engel oluyordu.
California Üniversitesi’nden Lisa Maher, Natufianların cenaze törenleri ile ilgili bulguların o kültür hakkında önemli sembolik ve ideolojik bilgiler verdiğini söylüyor.
Daha sonraki birçok toplumun Natufianlardan esin aldığı düşünülüyor. “Sonraki Neolitik (Taş Devri) ritüellerinin çoğu farklı ölçülerde Natufian geleneklerinden gelmedir” diyor Maher.
Basketbol U14 Karmalarımız Türkiye’deBasketbol Federasyonu’na bağlı Levent U 14 kızlar ve U 14 erkekler karmalarımız, Türkiye Basketbol Federasyonu U 14 Bölge Şampiyonası’nda mücadelelerine başlıyor.02 Şubat 2026 Pazartesi 14:00BASKETBOL
Mehmetali Güröz: Hayat pahalılığı ödenmezse 11 Şubat’tan itibaren süresiz greve gideceğizKoopbank iştiraklerinde çalışanların maaşlarına Toplu İş Sözleşmesi gereği yansıtılması gereken yüzde 21,66’lık hayat pahalılığı oranının ödenmedi02 Şubat 2026 Pazartesi 13:56KIBRIS
Yeşil Barış Hareketi: İskele’de denize sıfır 21 dönüm orman rant uğruna yok ediliyorİskele’de denize sıfır 21 dönümlük orman alanının imar planına aykırı şekilde kiralandığını, planlama onayı ve inşaat ruhsatı verilmesine rağmen ağaç kesiminin yasak olduğu sahada yaklaşık 10 dönümlük ormanın tamamen söküldüğünü ifade etti.02 Şubat 2026 Pazartesi 13:54İSKELE
Girne-Tatlısu anayolunda takla atan araç sürücüsü yaralandıGirne-Tatlısu Anayolu’nda dikkatsiz seyreden bir aracın kavşakta başka bir araçla çarpışması sonucu LJ 328 plakalı araç takla attı; sürücü Kemal Numan Mehmet, kaburga kırığıyla hastanede müşahede altına alındı.02 Şubat 2026 Pazartesi 13:52KIBRIS
Girne’de 1 yaşındaki bebek yaşamını yitirdi!Girne’de mikrosefali hastası olan 1 yaşındaki Nafi Kocaman, ikametgâhlarında yaşamını yitirmiş halde bulundu.02 Şubat 2026 Pazartesi 12:52KIBRIS
Zeki Çeler: Dokunulmazlık zırhının arkasına saklanmayın; sandığı kurun, yargının yolunu açınTDP Genel Başkanı Zeki Çeler, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yargı kurumlarının son birkaç yıl içinde iki milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle Meclis’e yazı gönderdiğini, ancak her iki talebin de geri çevrildiğini belirtti02 Şubat 2026 Pazartesi 12:47KIBRIS
Türkiye'de 15 yaşından küçük çocuklar sosyal paylaşım sitelerine giremeyecekÇocukların dijital dünyada güvenliğini sağlamak için sosyal ağ sağlayıcılarının daha etkin önlemler almasının gerekliliği vurgulanan sunumda, çocukların dijital bağımlılıklardan korunması gerektiği belirtildi.02 Şubat 2026 Pazartesi 11:43TÜRKİYE
Sahte prezervatif operasyonu: 25 bin ürün ele geçirildiGüney Kıbrıs'ta sahte prezervatif operasyonu: 25 bin ürün ele geçirildi02 Şubat 2026 Pazartesi 11:42GÜNEY KIBRIS
Altın fiyatlarında sert düşüş: Gramı 6 bin 177 liradan işlem görüyorAltının gramı, haftaya düşüşle başlamasının ardından 6 bin 177 liradan işlem görüyor.02 Şubat 2026 Pazartesi 10:39KIBRIS
Dolardan yeni rekor!Dolar rekor tazeledi02 Şubat 2026 Pazartesi 10:16KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2014 Detay Kıbrıs











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.