Çocuklarda sık görülen yalancı emzik, solunum şekli, diş gıcırdatma ve tırnak yeme gibi alışkanlıklar zamanında terk edilmezse ciddi ortodontik sorunlara neden olabiliyor.Diş Hekimi İsmail Beker konu ile ilgili bilgiler verdi.

Ortodonti, çarpık  dişleri düzelterek, ve  çeneler arası ilişkiyi yeniden konumlandırarak daha estetik bir yüz yapısı, profili ve fonksiyonel çene ilişkileri elde etmeyi hedefleyen bir bilim dalıdır.Çene kemiğinin ve dişlerin doğru yerde ve doğru  konumda yerleşmesini sağlamak amaçtır. İki yunanca kelime olan ortos (düzeltmek)  veodontos (diş)  kelimelerinden oluşmuştur. 

Çapraşık dişlere sahip olunca ağız hijyenini sağlamak zor olacaktır ve diş-dişeti hastalıkları kaçınılmaz olacaktır.Çapraşıklık yüzünden kapanışta veya çene ilişkileri yüzünden eklem ilişkilerinde bozukluklar varsa tam yapılamayan çiğneme sindirim sorunları da yaratacaktır.    Dişlerin estetik dizilimi ve çene kapanışlarının düzelmiş olması kişiye estetik bir görünüm kazandırmanın yanında  ağız bakımını daha kolay ve etkili yapabilme imkanı sağlar.Çiğneme fonksiyonu daha başarılı yapılır.Böylece diş ve dişeti hastalıklarının önüne geçilmiş olur.

Ortodontik problemlerin nedenleri nelerdir?

1- Genetik olarak yatkınlık: Çocuğun  çene boyutuyla dişlerin genişlikleri arasında bir uyumsuzluk varsa çapraşıklık kaçınılmaz olacaktır.Örneğin küçük çene yapısını anneden ama büyük diş formunu da babadan alan bir çocuğun  diş diziliminde sorunlar mutlaka olacaktır.

2-Parmak Emme : Emme içgüdüsünü tatmin edememiş bebek parmak emme alışkanlığı kazanır.Emilen parmağa ve sayısına bağlı olarak daimi damaklarda yaratacağı etki farklı olur.Parmak yerine anatomik yapılı yalancı emzikler 1,5 yaşına kadar kullandırılabilir.

3- Süt dişlerinin erken kaybı : Yerine yenisi gelecek düşüncesiyle  tedavi edilebilecekken çekilen süt dişleri çene gelişimini olumsuz.Süt dişleri daimi dişlerin süreceği bölgede  yer tutucu görevi yaparlar.Erken çekilen süt dişi aralığını diğer dişler kapatacağından sürekli diş ya eğri ve sürmemesi gereken bir yerden sürer ya da gömülü kalır.Sistem bozulmuş olur.

4- Erken kaybedilen sürekli dişler yüzünde oluşan aralanmalar ve kapanış ilişkilerinin bozulması.

5-Beslenme Bozuklukları :İyi beslenme çene ve yüz gelişimini  olumlu etkiler.Hacimleri büyü daimi dişlerin yerlerini alacağı çenelerimiz yeteri kadar gelişmiş olmalıdır.

6-Ağızdan nefes alma , yatış şekli,diş sıkma, tırnak yeme, kalem ısırma  vs.gibi devamlı kronik travma yaratabilecek alışkanlıklar.

 7- 20 yaş dişlerinin çenenin ön bölgesindeki dişlere baskı yapıp çapraştırması

 Ortodontik tedavi sırasında dişler nasıl yer değiştirebilir?   

Üzerine braketler ve teller yardımıyla bir kuvvet alan dişin hareket yönünde hızlı bir kemik yıkımı, arkasında bıraktığı boşlukta da  kemik yapımı olur. Diş yeni konumunda en az 6 ay kadar kalmalıdır ki geride bıraktığı bölge kemikleşmiş olsun tedavi pekişmiş olsun ve diş eski konumuna dönmesin.

Ortodontik tedavi de yaş sınırlaması var mıdır?   

Hayır yoktur. 7 yaşını doldurmuş çocuklarımızı, ortodontik problemlerinin olup olmadığını öğrenmek için diş hekimimize götürmeliyiz. Ancak dişlerini çevreleyen kemik dokuları sağlam olan her birey de ortodontik tedaviden faydalanabilir.