ÇEKİNGENLİĞİN SEBEBİ BULUNDU!

Hiperaktivite genellikle toplumda yaramaz, yerinde duramayan çocuklarda görülen bir hastalık olarak tanımlanır. Oysa dikkat bozukluğu da bir hiperaktivite çeşididir ve yetişkinlik döneminde de devam edebilir. Günümüzde pek çok kişi farkında olmadan bu hastalıkla bir ömür geçiriyor. Bu yüzden insanlarla sağlıklı iletişim kuramıyor…

Aşırı hareketli, sosyal ve girişken olarak bildiğimiz hiperaktif kişilerin utangaç olması bir tezat oluşturmuyor mu?
Genel olarak bakıldığında, sosyal fobisi olan kişiler genellikle sessiz, sakin, uysal ve utangaçtırlar. Hiperaktivite ise bu durumun tam tersi gibi görünür. Ama dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) pek fazla bilinmeyen bir alt tipi vardır; adı da dikkat eksikliği baskın tip yani DEHB'dir. Bu tip genellikle gözden kaçar çünkü hiperaktif olarak aşırı yaramaz çocuklar damgalanmıştır. Sosyal fobik hastalarıma kendilerinin hiperaktif olduğunu ve erişkin oldukları halde hiperaktivitelerinin devam ettiğini söylediğinde çok şaşırmışlardır. Bana ilk yanıtları “Ama doktor bey, ben uslu bir çocuktum. Nasıl hiperaktif olabilirim ki?” şeklinde olmuştur.
Onlara dikkati bozuk tip hiperaktif olduklarını açıkladığınızda nasıl tepkiler aldınız?
Çok şaşırdılar çünkü dikkat bozukluğunun da bir hiperaktivite çeşidi olabileceğini pek çok kişi bilmez. Bu nedenle dikkati bozuk tip hiperaktif sosyal fobikler hastalıklarıyla neredeyse bir ömür geçirirler. Dalgın, unutkan, dinlemeyen, işlerini son dakikaya erteleyen, dağınık, sakar, dikkatsiz olurlar… Bu kişiler ders dinleyemez, dikkatlerini sürdüremez ve insanları dinlerken bile aslında dinlemediklerini belli ederler. Sık sık dikkatsizlikten kaynaklanan basit hatalar yaptıklarından dikkat gerektiren işlerden kaçarlar. Evde odaları, işyerlerinde masaları dağınıktır. Sık eşya kaybederler ve fazla unutkandırlar. Yaptığımız çalışmalar sonucunda sosyal fobiklerin yüzde 60-70'inde çocukluk dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olduğunu saptadık ve erişkinlik yıllarına gelmiş olmalarına rağmen hastalık hâlâ devam etmekteydi. Bilimsel çalışmalar sonucunda sosyal fobi ve dikkati bozuk tip DEHB'yi ilişkili bulduk. Bu çalışmalar ‘Journal of Attention Disorder'da yayınlandı. Şu an Prof. Dr. Raşit Tükel ve Prof. Dr. Tunç Alkım'ın desteğiyle de bir hipotez geliştirdik.