BİLGİSAYAR MÜHENDİSLERİ: “DİJİTAL EGEMENLİK RİSK ALTINDA”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan Fiber Optik Altyapı (Onay) Protokolü’ne ilişkin kamuoyuna bilgilendirme ve uyarı yapıldı.

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada, söz konusu protokolün yalnızca teknik bir yatırım olmadığı, ülkenin dijital geleceği, ekonomik bağımsızlığı, veri güvenliği ve rekabet ortamı açısından stratejik önem taşıdığı vurgulandı.

Açıklamada, protokol metninde teknik şartların büyük bölümünün açık şekilde tanımlanmadığı ve Meclis’in sürece yalnızca onay makamı olarak dahil edildiği ifade edilerek, bu durumun demokratik denetimi zayıflatabileceği ve ileride geri dönüşü zor sonuçlara yol açabileceği belirtildi.

Bağımsız teknik değerlendirmelere işaret edilen açıklamada, altyapının mülkiyet yapısının net olmadığı, diğer operatörlerin eşit erişimini garanti eden açık erişim modelinin bulunmadığı ve veri güvenliğine ilişkin bağlayıcı hükümlerin yer almadığı savunuldu.

Eksikliklerin giderilmemesi halinde tekelleşme riski doğabileceği, vatandaş verilerinin ülke dışına çıkabileceği, rekabet ortamının zarar görebileceği ve yerli mühendislik kapasitesinin gelişmeden dışa bağımlılığın artabileceği ifade edildi.

Sektörde faaliyet gösteren İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği’nin de yatırımcıya tarifeleri belirleme konusunda geniş yetki verilmesinin piyasa dengelerini bozabileceği yönünde uyarıda bulunduğu aktarıldı. Ayrıca Kıbrıs Türk Kamu, Ulaştırma, Haberleşme, Bilişim Teknolojileri ve Telekomünikasyon Çalışanları Sendikası’nın teknik kararların tek taraflı alınmaması için Telekomünikasyon Dairesi ile ortak karar mekanizması kurulmasını önerdiği kaydedildi.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nın bazı başlıklarda “prensip uzlaşısı” sağlandığı yönündeki açıklamasına da değinilen metinde, söz konusu uzlaşıların henüz ek protokole bağlayıcı hükümler olarak işlenmediği ve taraflar arasında kapsamlı bir mutabakat metni imzalanmadığı belirtildi.

Açıklamada, protokolün yalnızca bir internet altyapı projesi olmadığı, ülkenin dijital egemenliğini belirleyecek bir sözleşme niteliği taşıdığı ifade edilerek, onay sürecinden önce devlet lehine teknik ve hukuki güvencelerin eklenmesi çağrısı yapıldı.

Bu kapsamda fiber omurganın kamu mülkiyetinde olması, açık erişim zorunluluğu getirilmesi, ada içi internet trafiğinin ada içinde kalması, veri egemenliği maddesi eklenmesi, yerel mühendis istihdam şartı konulması ve hizmet kalite standartlarının belirlenmesi önerildi.

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası Genel Sekreteri Esat Gürhan imzasıyla yayımlanan açıklamada, söz konusu güvenceler sağlanmadan verilecek bir onayın ileride geri dönülmesi zor sonuçlar doğurabileceği ifade edilerek kamuoyuna saygıyla duyuruda bulunuldu.