ABD–UKRAYNA GÖRÜŞMELERİNDE ‘YENİ ÇERÇEVE’: TRUMP’IN TARTIŞMALI BARIŞ PLANI REVİZE EDİLİYOR

Görüşmelerin ardından Beyaz Saray, iki tarafın “güncellenmiş ve rafine edilmiş bir barış çerçevesi” üzerinde ilerleme sağladığını açıkladı. Ancak detaylar gizli tutulurken, hem Washington hem Kiev, bir anlaşmaya hâlâ uzak olunduğunu kabul ediyor.

ABD yönetimi ile Ukrayna heyetleri, Cenevre’de yapılan kritik görüşmelerin ardından Trump yönetiminin hazırladığı tartışmalı barış planında “güncellenmiş ve rafine edilmiş bir çerçeve” üzerinde uzlaştıklarını açıkladı. Beyaz Saray’ın duyurduğu ortak bildiride, planın “Ukrayna’nın egemenliğini tam olarak koruyan, sürdürülebilir ve adil bir barış” hedefiyle yeniden şekillendirildiği vurgulandı.

Beyaz Saray’ın açıklamasında görüşmelerin yapıcı geçtiği belirtilirken, nihai anlaşma için çalışmaların sürdüğü ifade edildi. Washington ve Kiev’in “önümüzdeki günlerde ortak öneriler üzerinde yoğun şekilde çalışmaya devam edeceği” kaydedildi.

TARTIŞMALI 28 MADDELİK PLAN

Trump yönetiminin hazırladığı 28 maddelik ilk plan, hem Ukrayna hem de Avrupa başkentlerinde sert tepki çekmişti. Plan;

Ukrayna’nın bazı topraklarını Rusya’ya bırakmasını,

NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini,

Ukrayna ordusunun büyüklüğünün sınırlandırılmasını,

Avrupa’nın Ukrayna içinde caydırıcı kuvvet konuşlandıramamasını
öngörüyordu.

Planın Kremlin’e yakın iş insanı Kirill Dmitriyev’in katkısıyla hazırlanmış olması, tepkileri daha da artırmıştı. Avrupa Birliği, Kanada, İngiltere, Japonya ve birçok ülke, taslağın Ukrayna’yı “gelecekteki saldırılara karşı savunmasız bıraktığını” açıklamıştı.

RUBİO: "ÖNEMLİ İLERLEME KAYDETTİK"

Cenevre’deki görüşmelere ABD adına Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel temsilci Steve Witkoff, Ordu Bakanı Dan Driscoll ve Trump’ın damadı Jared Kushner katıldı. Ukrayna heyetinin başında ise Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’nin başdanışmanı Andriy Yermak yer aldı.

Rubio görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada, Washington ile Kiev’in taslak üzerinde “madde madde” ilerlediğini belirterek şunları söyledi:

“Bazı değişiklikler ve düzeltmeler yaptık. Hem Ukrayna hem de ABD’nin üzerinde uzlaşabileceği bir çerçeveye hiç olmadığı kadar yakınız.”

Rubio, Avrupa ülkelerinin kendi değişiklik önerilerini ABD’ye ilettiğini doğruladı ancak “herhangi bir karşı plan görmedim” ifadelerini kullandı.

ZELENSKİ: “AMACIMIZ SAVAŞI DURDURMAK AMA GÜVENLİKTEN TAVİZ YOK”

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Trump’a teşekkür ederken, nihai anlaşma için daha fazla çalışılması gerektiğini belirtti:

“Ana hedefi unutmamak önemli: Savaşı durdurmak ve gelecekte yeniden başlamasını önlemek. Bu nedenle her maddeyi büyük titizlikle değerlendiriyoruz.”

Ukrayna tarafı, özellikle ordu kapasitesinin sınırlanması ve NATO sürecinin askıya alınması maddelerine karşı çıkıyor.

AVRUPA’DAN ÜÇ KIRMIZI ÇİZGİ

Ursula von der Leyen, Güney Afrika’daki G20 Zirvesi’nde AB’nin üç temel ilkesini sıraladı:

Sınırlar zorla değiştirilemez.

Ukrayna ordusunun kapasitesine hiçbir ülke dışarıdan sınırlama getiremez.

AB’nin rolü, yaptırım yetkisi ve Ukrayna’nın AB entegrasyonu, ABD veya Rusya tarafından belirlenemez.

Fransa, Almanya ve İngiltere’nin desteklediği Avrupa taslağı; Ukrayna ordusunun 600 bin değil 800 bin personel sınırına sahip olması, Cease-fire (ateşkes) sağlandıktan sonra görüşmelerin yürütülmesi, Ukrayna için “NATO komutası altında olmayan” bir Avrupa caydırıcı gücüne kapı aralanması gibi önemli değişiklikler içeriyor.

Ayrıca AB, dondurulan Rus Merkez Bankası varlıklarının Ukrayna’nın yeniden inşasında kullanılmasını şart koşuyor.

TRUMP: “UKRAYNA SIFIR TEŞEKKÜR ETTİ”

Trump, Cenevre görüşmelerinden önce Truth Social’da yaptığı açıklamada Avrupa ülkelerini eleştirmiş ve Ukrayna yönetiminin ABD’ye “hiç teşekkür etmediğini” söylemişti:

“Avrupa hâlâ Rus petrolü alıyor. Bu savaş herkes için bir kayıp.”

Ancak Washington’un Avrupa ve Ukrayna’nın sert itirazları sonrası planı yumuşatmaya başladığı görülüyor.

MOSKOVA SESSİZLİĞİNİ KORUYOR

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Trump’ın ilk taslağının “nihai barış için temel olabileceğini” söylemişti. Ancak revize edilen çerçeve hakkında Kremlin henüz bir açıklama yapmadı.

Uzmanlara göre taslağın Ukrayna lehine güncellenmesi, Moskova’nın yeniden pazarlık isteğini geciktirebilir.