TEMİZLİK MALZEMELERİ VE KİŞİSEL BAKIM ÜRÜNLERİ SOLUDUĞUMUZ HAVAYI OLUMSUZ ETKİLİYOR

“Sağlığımızı korumak için ev, okul ve işyerlerinde temizlik şarttır.  Ancak sabun, deterjan, ağartıcı ve cila gibi temizlik malzemeleri ile kişisel bakım ürünleri çoğunlukla zararlı kimyasallar içermektedir.” diyen Prof. Dr. Finn Rasmussen, Colorado Üniversitesi'ndeki araştırmacıların yakın zamanda, saç spreyi, oda parfümleri, pestisitler, yapıştırıcılar ve konvansiyonel temizlik ürünleri gibi günlük kullanım malzemelerinin kısa bir süre öncesine kadar atmosferde en büyük hava kirliliğinin kaynağı olduğuna inanılan arabalarla aynı oranda kirlilik yarattığını öne süren bir makale yayınladıklarını bildirdi.

Sabun, cila ve dezenfektan gibi temizlik malzemelerinin genellikle uçucu ve yarı uçucu organik bileşikler denilen kimyasallar içerdiğini ve astım, allerji, kanser, doğum kusurları, hormonal bozukluklar gibi birçok sağlık sorununa katkısı olabildiğini belirten Prof. Dr. Finn Rasmussen, bu ürünlerin aynı zamanda sinir sistemi üzerinde olumsuz etkileri bulunduğunu da ifade etti.  Yeşil veya doğal olarak tanıtılan ürünlerin bile sağlık sorunlarına neden olabilecek içerikler ihtiva edebildiğini hatırlatan Prof. Dr. Finn Rasmussen, bilinçli bireylerin bu tür ürünlere maruz kalma riskini sınırlandırabileceğini, kullanım öncesi ürünler üzerindeki tüm bilgi verici etiketlerin okunarak, kullanım talimatlarına uyulması gerektiğini belirtti.

Temizlik Malzemelerinin Sağlığımız Üzerindeki Etkileri

Temizlik malzemelerinin ve kişisel bakım ürünlerinin insan sağlığı üzerindeki etkileri ile ilgili açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Finn Rasmussen, birçok temizlik malzemesi ve ev eşyasının gözleri veya boğazı tahriş edebilecek, baş ağrısına neden olabilecek özelliğe sahip olduğunu, bazılarının ise yanıcı veya aşındırıcı içerik ihtiva etmesi nedeniyle gözlerde, deride ve yutulması halinde boğaz ve yemek borusunda ciddi yanıklara yol açabileceğini söyledi.

Klorlu ağartıcı ve amonyak içeren zehirli içeriklerin biraraya gelmesi sonucu açığa çıkan zehirli gazların ise gözlerde, burun, boğaz ve ciğerlerde tahriş edici etkisi olduğunu kaydeden Prof. Dr. Finn Rasmussen, astım, akciğer ve kalp rahatsızlığı bulunan kişilerin bu gazların olumsuz etkilerinden korunması gerektiğini ifade ettiği açıklamalarına şöyle devam etti;  “Yeni karıştırılmış ağartıcı veya amonyak içeren diğer ağartıcı ürünlerin biraraya gelmesi ile açığa çıkan gazların solunması, kronik solunum problemlerine ve hatta ölüme bile yol açabilmektedir.  Öte yandan hala bu kimyasalların astım ve diğer solunum yolu hastalıkları olan kişiler üzerindeki etki dereceleri konusunda yapılan araştırmalar yeterli düzeyde değildir.  Bununla birlikte geçmiş çalışmalar, temizlik malzemelerinin kullanımı nedeniyle kimyasallara maruz kalmanın, mesleki astım ve diğer solunum yolu hastalıkları ile karşı karşıya kalınmasına sebep olduğunu göstermektedir.”

Bu yıl Amerikan Toraks Derneği’nin “Amerikan Journal of Respiratory and Critical Care Medicine” dergisinde yayınladığı yeni bir araştırmaya göre, temizlik hizmetlerinde çalışan veya düzenli olarak temizlik ürünleri kullanan kadınların akciğer fonksiyonlarında, temizlik yapmayan kadınlara göre zayıflama geliştiğini bidiren Prof. Dr. Finn Rasmussen, açıklamalarına şöyle devam etti;  “Norveç Bergen Üniversitesi'nde, 20 yıldan uzun bir süredir, 6.235 kişi üzerinde yapılan araştırmalarda, düzenli olarak temizlik ürünleri kullanan kadınların akciğer fonksiyonlarında endişe verici performans düşüşleri geliştiği tespit edilmiştir.  Benzetme yapmak gerekirse, bu 10 ile 20 yıl arasında bir süre zarfında günde 20 sigara içmekle ifade edilebilir.  Araştırmacılar tarafından, bu tür kimyasal içerikli ürün kullanımından kaçınılarak, temizliğin basit mikrofiber bezler ve su ile yapılması önerilmektedir.”

Zararlı Kimyasallar İçeren Ürünlerin Kullanım Alanları

Kimyasal ve zehirli madde içeren temizlik malzemeleri ve ev ürünlerinin kullanım alanları ile bilgiler veren Dr. Ali Uzan ise bunlar arasında sağlık, güzellik ve temizlik ürünleri de dahil olmak üzere Aerosol spreyler, hava temizleyici spreyler, beyazlatıcı ürünler, çamaşır ve bulaşık deterjanları, kuru temizleme kimyasalları, halı ve döşeme temizleyicileri, mobilya ve zemin cilası ile fırın temizleyicilerin sayılabileceğini, ancak zararlı kimyasalların bunlarla sınırlı olmadığının da akılda tutulması gerektiğini söyledi.

Pek çok temizleyiciye, özellikle çamaşır deterjanlarına ve yumuşatıcılara eklenen koku verici esansların, hassas kişilerde veya alerji ve astım hastalarında solunum yolu tahrişi, baş ağrısı, hapşırma ve göz sulanması gibi akut etkilere neden olabileceğini belirten Dr. Ali Uzan, İngiltere'deki Ulusal İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü’nün, koku verici esans endüstrisinde kullanılan maddelerin üçte birinin toksik olduğunu ortaya koyduğunu, fakat bu esansların kimyasal formüllerinin ticari sır olarak kabul edilmesi nedeniyle şirketlerin malzeme içeriklerini belirtmeye gerek duymaksızın, sadece "koku verici esans" olarak etiketlediklerini söyledi.

Temizleyicilerdeki diğer bileşenlerin düşük akut toksisiteye sahip olabileceğine değinen Dr. Ali Uzan, kanser veya hormon bozukluğu gibi uzun sürede ortaya çıkan sağlık sorunlarının da sebebi olabileceğini bildirdiği açıklamalarına şöyle devam etti;  “"Hormon bozucu" olarak adlandırılan kimyasallar, hormonların etkilerini bloke veya taklit ederek vücudun doğal kimyasal mesajlarına müdahale edebilir.  Yapılan araştırmalar bazı deterjan ve temizleyicilerde kullanılan alkilfenol etoksilatların hormon estrojenini taklit ettiğini göstermiştir. APE p-nonilfenol olarak adlandırılan genel temizlik maddelerinin bir test tüpü çalışması ise östrojene duyarlı göğüs kanseri hücrelerinin çoğalmasına neden olduğunu ortaya koymuştur.”

Temizlik Malzemelerinin Zararlı Etkilerinden Korunma Yolları

Temizlik malzemelerinin zararlı etkilerinden korunmak için dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında bilgiler de veren Dr. Ali Uzan;  “Temizlik malzemelerini ve ev ürünlerini satın almadan önce tüm etiketleri okuyun.  VOC, koku, tahriş edici ve yanıcı madde içermeyen veya az miktarda içeren ürünleri tercih edin.  Oda spreyi kullanmayın.  Ev temizliğinde sağlığınız açısından daha güvenli bir alternatif olan, ılık su ve sabun kullanımını tercih edin.  Yüzeyleri karbonatla ovmak tavsiye edilir.  Sirke ve su karışımı camı temizlemek için yeterlidir.  Temizlik ürünlerini kullanırken, içinde bulunduğunuz alanın iyi havalandırılmış olmasına dikkat edin.  Pencereleri ve kapıları açın.  Temizlik ürünlerini asla küçük ve kapalı alanlarda kullanmayın.”