PANDEMİDE ÇOCUKLARIN BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRMENİN YOLLARI

Okulların açılmasıyla birlikte Coronavirus’ten korunmak için ebeveynler, çocuklarının bağışıklık sistemini daha da güçlendirmek adına bol bol vitamin takviyeleri verebiliyorlar. Ancak kontrolsüz vitamin kullanılmaması gerektiğini, hatta bunun yarardan çok zarara yol açtığını vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı, Hastalıkları ve Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Pandemi döneminde pek çok aile vitamin ve bağışıklık güçlendirici takviyelere yoğun ilgi gösteriyor. Ancak bunları kontrollü kullanmak çok önemli. Bağışıklık sistemini güçlü tutmak için aslında yapılması gereken en önemli şey dengeli, sağlıklı beslenmek ve düzenli uyumak. Güçlü bir bağışıklık sistemi için ayrıca çocukların günde en az bir saat açık havada olmasına, hareket etmelerine de özen gösterilmeli” açıklamasında bulundu.

Çocuklarda bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için sağlıklı beslenme, uyku, stresten uzak olmak, iyi su tüketimi ve her renkten beslenmenin çok önemli olduğuna değinen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı, Hastalıkları ve Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Sarı, kırmızı, yeşil sebze ve meyve tüketimi, et, süt, yumurta tüketimi ve balık tüketimi gibi doğal ve dengeli beslenmek, bağışıklığın güçlendirilmesi için çok önemli. Günde en az 8-10 saat uyku uyunmalı. Yaş küçüldükçe uyku çocuklarda fazla oluyor, büyüdükçe uyku azalıyor” dedi. Tablet, telefon ve televizyonun günlük hayatta minimumda tutulması gerektiğini hatırlatan Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Her ne kadar yüzyüze eğitim kademeli olarak başlamış olsa da, internet üzerinden eğitimler de devam ediyor. Her gün yaklaşık 6-8 saati bilgisayar başında eğitim alarak geçen çocuklar var. Bu durumun sınırlandırılması çok mümkün olmasa da ders biter bitmez bilgisayar veya tablet karşısında oyunlara devam etmemeli. Gözler ve tüm vücut dinlendirilmeli. Günde en azından 1 saat açık havaya çıkılmalı. Koşmak, oynamak, oksijen almak tabletten ve televizyondan aldığı ışık etkisini uzaklaştırmak için çok önemli. Zıplama, ip atlama, kovalamaca oynama, saklambaç oynama gibi oyunlar çok yararlı. Daha büyük çocuklar ise evde pilates, esneme hareketleri, jimnastik gibi aktiviteler yapabilirler” önerisinde bulundu.

Bağışıklık güçlendiriciler kontrolsüz kullanılmamalı

Çocuklarda bağışıklığı güçlendirmek için kontrolsüz olarak bağışıklık güçlendirici vitamin-mineral takviyeleri kullanılmaması gerektiğini hatırlatan Çocuk Sağlığı, Hastalıkları ve Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Bağışıklığı destekleyen ve zarar vermeyen ürünler D vitamini (yaşa uygun dozda), C vitamini ve çinko. Ancak güzel sebze-meyve yiyen bir çocuğun C vitamini takviyesi kullanmasına gerek yok. Ayrıca haftada 1-2 kez balık yiyorsa Omega-3 desteği de alınmasına gerek yok, ancak yemiyorsa Omega-3 desteği alınabilir. Tüm bu ek gıda ve vitamin takviyeleri hekime danışılarak kullanılmalı” dedi.

Rutin çocuk muayenelerinin pandemi döneminde de aksatılmaması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Birçok çocukta demir eksikliği veya bazı vitamin-mineral eksikliği olabiliyor. Tüm bunları yaptığımız tahlil ve tetkiklerde görebiliyoruz. Vucütta neyin eksik oluğunu bilmeden takviye kullanmak tehlikeli olabilir. Tüm bunlar, ‘doğal’ diye yansıtılsa bile gelişigüzel kullanım karaciğer ve böbrekleri bozabilir, hatta zehirlenmeler bile olabilir. Yıllık kan testlerine bakılıp çocukların ne durumda olduğu gözden geçirilmeli. ‘Biz iyiyiz, bir sıkıntımız yok’ diyerek kontrolleri ihmal etmek yanlış” dedi.

Çocuklar için sağlıklı beslenme ve bağışıklığı güçlendirme önerileri

Bir zamanlar çocukları ekran başından uzak tutmaya çalışıyorduk ancak artık pandemi nedeniyle online eğitimlerin hayatımıza girmesiyle birlikte ekran başında geçirilen süreler mecburen arttı. Her ne kadar yavaş yavaş yüzyüze eğitime geçilse de ekran başında geçirilen zaman hiç de az değil. Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, bu süreci sağlıklı bir şekilde atlatmanın, bağışklık sistemini güçlü tutmanın ve online derslerde zihni açmanın yollarıyla ilgili anne-babalara önerilerde bulundu:

• Dengeli beslenme önemli

Çocuklar dengeli ve düzenli beslenmeli. Anne-babalar haftalık beslenmeye dikkat etmeli. Çocuk meyve yemiyorsa evde meyve suyu sıkılıp verilebilir ancak meyvenin kendisini yemesi daha iyi. Meyve de abartmadan tüketilmeli, çünkü meyvenin fazlası şekeri arttırıyor. Günde 2 porsiyon meyve tüketilebilir.

• Beyin için Omega-3

Ders çalışırken konsantrasyonun arttırılması için Omega-3 takviyesi alınabilir. Ancak bunu da hekime danışmak önemli.

• Bol su içilmeli

Çocuklara bilgisayar başındayken bir şeyler yedirmek yerine bol bol su içirilmeli. Su, hücreler arasındaki iletkenliği sağlayarak öğrenmeyi destekliyor.

• Abur cubur yerine kuruyemiş tercih edin

İki tam ceviz, badem ve fındık tüketilebilir. Kavrulmamış kuruyemişler tercih edilebilir.

• Protein şart

Protein alımı çok önemli. Et ve kuru baklagillerde bulunan protein dengeli olarak tüketilmeli, abartılmamalı.

• Yumurtanın gücü

Her gün mutlaka yumurta tüketilmeli. Yumurta, bağışıklık sistemini güçlendiren çok önemli bir besin kaynağı.

• Güne kahvaltı ile başlanmalı

Kahvaltı atlanmamalı, öğle yemeğinde ise sebzeye ağırlık verilmeli. Tost gibi gıdalarla geçiştirilmemeli, evdeyken mümkün olduğunca tencere yemeğine ağırlık verilmeli.

• Abur cuburdan uzak durulmalı

Abur cubur bağışıklık sistemini zayıflatıyor. Tamamen hayatınızdan çıkarmalısınız veya çok az tüketmeli, sağlıklı atıştırmalıklara yönelmelisiniz.

• Öğün atlamayın

Çocuğunuzun öğün atlamaması çok önemli. Öğün atlamak daha sağlıksız beslenmeye neden olabiliyor çünkü.

• Ders aralarında dinlenilmeli

Online ders aralarında mutlaka tablet ve telefondan uzak durulmalı, gözler ve tüm vücut dinlendirilmeli. Bir oyun oynanabilir, balkona çıkıp hava alınabilir ya da mutfakta bir şeyler hazırlamaya yardım edilebilir. Çocuklar ders aralarında hava alacakları ya da oda değiştirebilecekleri bir değişiklik yapsınlar. Günde en az 1 saat temiz hava almaları önemli.

• COVID-19’dan korunma yollarını anlatın

Haftanın belli günleri okula gidip yüzyüze eğitim alan çocuklara COVID-19’dan korunma yollarını iyi anlatın. Maske, mesafe ve hijyen kurallarına okulda, serviste ve sınıflarda mutlaka uysunlar. Ellerin mutlaka 20 saniye yıkanması, kalabalık ortamlarda mümkün olduğunca bulunmamaları ve mutaka maske takmaları gerektiği çocuklara öğretilmeli. Bu salgın günlerinin de geçeceğini ve bunu bir fobi haline getirmemek gerektiğini de anlatın.