İSTANBUL SURLARI'NI HER YERDEN GÖRMEK ARTIK MÜMKÜN: TARİHİ SURLAR DİJİTALE AKTARILDI

İstanbul surları 4 yıllık çalışmayla dijitale aktarıldı, dünyanın her yerinden surları görmek mümkün oldu.

Tarihi Yarımada'yı çevreleyen ve günümüz İstanbul'unun en büyük mimari yapısı olan surlar, kentin kültürel mirasının önemli bir kısmı. UNESCO'nun Dünya Kültür Mirası listesinde de yer alan surların gelecek nesillere aktarılması, mirası belgelemek, ilgili görsel ve yazılı verileri bir araya getirerek surlarla ilgili dijital bir kaynak oluşturmak amacıyla Koç Üniversitesi Stavros Niarchos Vakfı, Geç Antik Çağ ve Bizans Araştırmaları Merkezi (GABAM) 2017 yılında "İstanbul Surları" projesini başlattı.

2017 yılında başlayan proje bu yıl tamamlandı ve İstanbul Surları, aralarında sarayların da bulunduğu surlara bitişik yapılar, kuleler, fotoğraf, makale ve yazıtlarıyla bir araya getirilerek www.istanbulsurlari.ku.edu.tr internet sitesi hazırlandı.

Site sayesinde dünyanın her yerinden İstanbul Surlarını bütün bilgileriyle karış karış gezip öğrenmek mümkün oldu.

6 BİN FOTOĞRAF, 40 SAATLİK DRONE UÇUŞU

GABAM idari koordinatörü Barış Altan, proje koordinatörleri Dr. Nikos Kontogiannis ve Merve Özkılıç, fotoğrafçılar Gökhan Tan ve Görkem Kızılkayak, proje asistanı Ali Öz ile birlikte, yaklaşık iki yıllık bir alan çalışması yaptı. Sonuçta, bütün kara ve deniz surları yaklaşık 6 bin dijital fotoğraf ve 40 saatlik drone uçuşu ile fotoğraflanarak güncel durumlarıyla belgelendi. Bütün sur hattını havadan izlenebileceği bir film hazırlanarak zengin bir arşiv oluşturuldu.

43 KİŞİLİK EKİP

Projeyi, arkeolog, sanat tarihçisi, tarihçi, epigrafi bilimcisi, fotoğrafçı ve çeşitli alanlardaki uzmanlardan oluşan yaklaşık 43 kişilik uluslararası bir ekip yürüttü. Prof. Dr. Neslihan Asutay-Effenberger tüm projenin bilimsel editörü olmak üzere, Prof. Dr. Zeynep Ahunbay, Prof. Dr. James Crow ve Prof. Dr. Albrecht Berger'in katılımıyla projenin Bilimsel Danışma Kurulu oluşturuldu, 100 makale hazırlandı. Bütün sur yazıtları ve surlarda yer alan devşirme malzeme de uzmanları tarafından çalışılarak bir veri tabanında toplandı.

Bugün surlarda tespit edilen ya da İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde bulunan, kaybolmuş ancak çeşitli yayınlarda yer alan sur yazıtları Dr. Hüseyin Sami Öztürk ve Ezgi Demirhan Öztürk tarafından derlenerek projeye dahil edildi. Ayhan Han proje kapsamında Osmanlı arşivlerinde uzun çalışmalar yürüttü, surlarla ilgili tespit edilen veriler de projeye eklendi. Osmanlı Arşivleri'nde 68 belge proje için kullanıldı. Bütün bu derlenen görsel ve yazılı materyaller elektronik ortamda yer alan interaktif platformda Hüseyin Kuşcu tarafından bir araya getirilerek www.istanbulsurlari.ku.edu.tr internet sitesini oluşturdu. Proje aynı zamanda canlı bir proje olup her zaman yeni verilerle güncelleniyor. Site Türkçe ve İngilizce olarak hazırlandı.

SURLARA BİTİŞİK YAPILAR, KULELERDE, HENDEKLER

Sitede surların haricinde kule, duvar, hendek ve kapılardan oluşan 806 mimari birim yer alıyor. Günümüze ulaşan kulelerin sayısı Haliç Surlarında 23, Marmara Surlarında 47 ve Kara Surlarında 181 adet. Envantere eklenen yazıt sayısı, Türkçe ve İngilizceleriyle birlikte 195. Aynı zamanda surlara bitişik olan yapılarda projede yer aldı. Boukoleon Sarayı, Khristos Soter Kilisesi, Petrion, Sepetçiler Kasrı, Silivri Kapı Hipojesi, Tekfur Sarayı, Kazasker İvaz Efendi Cami, Blakhernai Sarayı altyapıları, Yedikule Hisarı, Mermer Kule ve İncili Köşk ile ilgili de çalışmalara yer verildi.

NTV.