DÜNYANIN EN ESKİ CENAZE TÖRENİNDE NE YENDİ?
İsrail’de bulunan 12 bin yıllık bir mezar, Taş Devri insanlarının cenaze anlayışına ışık tutuyor...

25 Mayıs 2016 Çarşamba 14:51
12 bin yıl önce esrarengiz bir kadın anısına büyük bir ziyafet verilmişti. Kadının mezarı ilginç nesnelerle doldurulmuş, üzerine yemek artıkları fırlatılmıştı.
Bu kalıntılar İsrail’deki Hilazon Tachtit mağarasında bulundu. Daha önce de burada başka insan kalıntıları bulunmuştu.
Arkeologlar keşfedildiği günden beri bu kalıntıları inceliyor.
Bu gömütlerde olayların nasıl geliştiğine dair bulgular Current Anthropologydergisinde yayımlandı.
Bu kalıntıların, 15.000 ila 11 bin 500 yıl önce Akdeniz’in doğusundaki Levant bölgesinde yaşayan Natufian kültürüne ait olduğu tespit edildi.
Yerleşik toplum
Gruplar halinde yaşayan bu insanlar tarımdan önce yerleşik hayata geçtiği sanılıyor. Bu olağan dışı bir durumdu. Zira o devirde diğer insanların çoğu avcılık ve toplayıcılıkla uğraşıyordu.
Natufianlar organize bir şekilde cenaze töreni düzenleyen ilk insanlar arasında yer alıyordu.
Sekiz yıl boyunca mezarları incelemiş olan Kudüs’teki İbrani Üniversitesi’nden Leore Grosman “O zamanlar mezar olgusu ilk kez ortaya çıkmıştı. Belki de toplumda daha karmaşık bir yapı oluşmaya başladığı içindir” diyor.
Hilazon Tachtit’teki ziyafet bugüne kadar keşfedilmiş en geniş ve en eski törensel yemekti.
Menüde balık, ceylan, tilki, ağaç sansarı, yılan ve tavşan vardı. Kızarmış kaplumbağa da oldukça revaçta olmalıymış ki 80 tanesinin kalıntıları bulundu.
Bu kadar yemeği yiyen epeyce kalabalık bir insan topluluğu olmalıydı.
Törenin aşamaları
Grosman, ABD’deki Connecticut Üniversitesi’nden Natalie Munro ile birlikte, cenaze hazırlıkları ve ziyafetin dikkatle planlanmış en az altı aşamadan geçtiğini tespit etti.
- Natufianlar önce içine mezarı açmak için mağarayı oydular.
- Mezara oyup koydukları kireçtaşını ceylan boynuzu, kırmızı aşıboyası, kaplumbağa kabuğu ve tebeşir taşları gibi ilginç nesnelerle doldurdular.
- Sonra kireçtaşının üzerine kül döktüler.
- Kadının cenazesini bunların üzerine oturur pozisyonda yerleştirdiler. Bir yaban domuzunun ön bacağını ve birkaç kaplumbağa kabuğunu daha kadının kafasının ve kalçasının altına yerleştirdiler. Diğer Natufian yerleşim alanlarında görülmeyen deniz kabuğu, kartal tüyü, başka bir insana ait ayak gibi ilginç nesneler de koydular kadının üzerine ve etrafına.
- Sonra ziyafete geçtiler. İnsanlar yedikleri yemek artıklarını mezar kapatılmadan önce içine fırlatmıştı.
- Son aşamada ise Natufianlar mezarın üstünü 75 kg kadar büyük bir kireçtaşı ile kapattı. Natufian bölgesinde ilk kez bu kadar büyük bir kireçtaşı bulunmuştu.
Bu cenaze yemeği büyük bir hazırlık gerektiriyordu. Hayvanları avlayıp yenecek hale getirmek haftalar almış olmalıydı.
Şaman kadın
Yanındaki diğer insanların daha sade gömülmesine karşın bu kadının mezarına neden özel muamele yapıldığını tam olarak bilemiyoruz.
Grosman onun toplumda özel bir konumu olduğunu, etrafına dizilen eşyaların şamanlara özgü olduğunu söylüyor. “Bütün verileri değerlendirdiğimizde bu kadının muhtemelen bir şaman olduğunu söyleyebiliriz” diyor.
İskeletine bakılırsa doğuştan aksaktı kadın.
Bu cenaze yemeği Natufianların karmaşık bir toplumsal ilişki sistemi olduğunu gösteriyor. Avcılık ve toplayıcılıkla uğraşan küçük gruplar böyle gelişkin törenler düzenleyecek durumda değildi. Sürekli hareket halinde olmaları büyük gruplarla köklü ilişki kurmalarına engel oluyordu.
California Üniversitesi’nden Lisa Maher, Natufianların cenaze törenleri ile ilgili bulguların o kültür hakkında önemli sembolik ve ideolojik bilgiler verdiğini söylüyor.
Daha sonraki birçok toplumun Natufianlardan esin aldığı düşünülüyor. “Sonraki Neolitik (Taş Devri) ritüellerinin çoğu farklı ölçülerde Natufian geleneklerinden gelmedir” diyor Maher.
İncirli: Gelecek nesillere gurur duyacakları bir ülke bırakmak için çalışıyoruzCTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, Lurucina Panayırı’nda kültür, dayanışma ve yeni geçiş kapılarının önemine vurgu yaptı; adil ve sürdürülebilir barış için kapıların açılmasının ortak talep olduğunu belirtti.03 Mayıs 2026 Pazar 21:30KIBRIS
Kariyer Günü’nde Büyük Buluşma!Dünyanın en iyi ilk 500 üniversitesi arasında yer alan Yakın Doğu Üniversitesi’nde düzenlenen “Kariyer Günü 2026”, öğrencilerle iş dünyasını bir araya getirerek kariyer yolculuklarına rehberlik etti.03 Mayıs 2026 Pazar 18:03YDÜ - YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ
Erdal Abidin için acil AB pozitif trombosit kana ihtiyaç vardır.Erdal Abidin için acil AB pozitif trombosit kana ihtiyaç vardır.03 Mayıs 2026 Pazar 18:02KIBRIS
ARUCAD Dünya Dans Günü’nü “Bodies Speak / Ideas Move” Programıyla KutladıARUCAD Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Modern Dans Bölümü öncülüğünde gerçekleştirilen etkinlik, atölye çalışmaları, açık sahne performansları ve akşam gösterimleriyle yoğun bir katılıma sahne oldu.03 Mayıs 2026 Pazar 18:00ARUCAD
Kayıp Şahıslar Komitesine 1 milyon euro ödeyecekRum Yönetimi’nin, kayıpların kimlik tespitine yönelik testlerin yapılabilmesi amacıyla 1 milyon euro değerindeki ödeneği onayladığı belirtildi.03 Mayıs 2026 Pazar 17:58KIBRIS
Meclis Genel Kurulu yarın toplanacak…Gündemde 5 yasa tasarısı var03 Mayıs 2026 Pazar 17:56KIBRIS
Gazimağusa’da 3 yaşındaki çocuk hayatını kaybettiGazimağusa’da 3 yaşındaki Ayaz Kılbaş, ikametgâhı içerisinde aniden rahatsızlanarak yaşamını yitirdi.03 Mayıs 2026 Pazar 17:55KIBRIS
Erhürman, TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu’nu kabul ettiCumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ve beraberindeki heyeti kabul etti03 Mayıs 2026 Pazar 17:54KIBRIS
Merit Otellerinin geleneksel 23 Nisan şenlik ve eğlenceleri Merit Park Hotel’de yapıldıMerit International Sosyal İşler Koordinatörlüğü tarafından Merit Park Hotel’de düzenlenen Merit Otelleri İlkokullar 23 Nisan Oyunları ve Eğlencesi, bu yıl üçüncü kez gerçekleştirilerek çocuklara unutulmaz anlar yaşattı.03 Mayıs 2026 Pazar 17:51KIBRIS
Güney Kıbrıs'ta 2 şap vakası dahaRum basınında yer alan bilgilere göre Athineu'da iki çiftlikte şap hastalığı tespit edildi. Buna göre şap hastalığı görülen çiftlik sayısı 110’a ulaştı. Öte yandan nadir türlerin akıbetine ilişkin kararın önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.02 Mayıs 2026 Cumartesi 18:37GÜNEY KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2014 Detay Kıbrıs











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.