AY’DAKİ DEPREMLERİN SANILANDAN ÇOK DAHA YAYGIN OLDUĞU SAPTANDI

Elde edilen veriler, Ay’ın bir bütün olarak yavaşça soğumaya ve küçülmeye devam ettiğini gösteriyor. Bu süreç, kurumakta olan bir elmanın yüzeyinin buruşmasına benzer şekilde Ay yüzeyinde kırışıklıklar oluşturuyor.

Gelecekteki Ay görevleri ve potansiyel uzun vadeli üsler için birincil hedef olan karanlık bazalt düzlüklerinin, sanıldığı gibi jeolojik olarak sessiz olmadığı anlaşılıyor.

Küresel daralma ve yüzey kırışıklıkları

Smithsonian Enstitüsü’nden jeolog Cole Nypaver, Apollo döneminden bu yana Ay’ın yüksek bölgelerindeki fay hatlarının (lobate scarps) varlığının bilindiğini, ancak ilk kez maria düzlüklerinde de benzer özelliklerin bu kadar yaygın olarak belgelendiğini ifade etti.

Bu çalışma, Ay’ın iç yapısı, termal geçmişi ve sismik hareketliliği hakkında küresel bir bakış açısı sunuyor.

Ay, Dünya gibi hareketli tektonik plakalara sahip olmasa da yaklaşık 4,5 milyar yıl önceki oluşumundan bu yana soğuyan iç yapısı nedeniyle sismik aktivite üretmeye devam ediyor.

Araştırmacılar, NASA’nın Ay Yörünge Keşif Aracı’ndan (LRO) gelen yüksek çözünürlüklü görüntüleri kullanarak daha önce belgelenmemiş 1.114 yeni sırt segmenti tespit etti. Böylece Ay genelinde saptanan toplam segment sayısı 2.634’e ulaştı.

Genç fay hatları ve sismik tehlikeler

Fayların yaşını belirlemek için çevredeki krater yoğunluğunu analiz eden ekip, bu sırtların yaklaşık 310 milyon ile 50 milyon yıl önce oluştuğunu saptadı.

En genç sırtın yaklaşık 52 milyon yaşında olduğu belirlenirken, ortalama yaşın yüksek bölgelerdeki fay hatlarıyla benzerlik gösterdiği görüldü. Bu durum, aynı küresel streslerin Ay’ın her iki arazi yapısını da şekillendirdiğini kanıtlıyor.

Jeolog Tom Watters, bu keşfin dinamik ve küçülen bir Ay tablosunu tamamladığını belirtti. Maria düzlüklerindeki sismik olarak aktif özelliklerin yaygınlığı, gelecekteki Ay görevleri için hem yeni fırsatlar hem de riskler barındırıyor.

Özellikle sığ Ay depremlerinin, Ay yüzeyinde kurulacak insan yapısı altyapılar için ciddi bir tehlike oluşturabileceği vurgulanıyor.