20 Temmuz 2019
  • Lefkoşa23°C
  • Mağusa24°C
  • Girne25°C
  • Güzelyurt22°C
  • İskele24°C
  • İstanbul23°C
  • Ankara16°C

ANTİBİYOTİK DİRENCİNİ ÖNLEMENİN YOLU BU ALIŞKANLIKTA SAKLI

İnsan sağlığını tehdit eden konurlardan biri de antibiyotik direnci. Vücuttaki antibiyotik direncini kırmak için ne yapmalı?

Antibiyotik direncini önlemenin yolu bu alışkanlıkta saklı

13 Mayıs 2019 Pazartesi 22:30

Antibiyotik direncini kırmanın en etkili yollarından biri de el hijyenidir. El yıkamak antibiyotiklere karşı direnci olan ve tedavisi zor olan mikroplardan korunmamızı da sağlayabilir diye belirten Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Alpay Azap 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü'nünde el hijyeninin antibiyotik direnci ile ilişkisine toplumsal açıdan değindi.

ANTİBİYOTİK DİRENCİNİ KIRMAK ELLERDE SAKLI!

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü olarak belirlenmiştir. DSÖ “Herkes için Temiz Bakım Sizin Ellerinizde” sloganıyla duyurduğu bugünde özellikle sağlık çalışanlarının el hijyenine uyumunu artırmayı hedefliyor.
 
Ellerimizde 150 çeşit bakteri bulunduğundan bahseden Prof. Dr. Alpay Azap, dokunduğumuz her yüzeyden, her nesneden ellere bakteriler, virüsler, mantarlar bulaştığını ve elimizi yıkayana kadar bunların saatlerce canlı kalabildiklerinden bahsetti: “Saatte yaklaşık 25 kez elimizi ağzımıza, burnumuza, gözümüze götürdüğümüzden hastalıkların geçişinde eller çok önemli bir araç görevi görmektedir. Bu nedenle sadece el yıkama ile ishal olgularının sayısı yüzde 50, solunum yolu enfeksiyonu sayısı yüzde 25 oranında azalmaktadır.

EL YIKAMAK ENFEKSİYONU KIRIYOR!

Prof. Dr. Alpay Azap, hastanelerde tedavi gören hastaların 10'da birinde hastane enfeksiyonu (sağlık hizmeti ilişkini enfeksiyon) geliştiğini ve bu enfeksiyonlardan korunmanın en etkili yolunun el yıkamak olduğunu söyledi. El yıkamanın önemi ilk olarak Semmelweiss'ın 1800'lü yılların ortalarında yürüttüğü çalışmalarla kanıtlanmıştır. 2000'li yılların başında hastane enfeksiyonlarının dikkat çekmeye başlamasıyla birlikte bu enfeksiyonları önleme çalışmaları da hız kazandı. 

Dünya Sağlık Örgütü, el hijyeni alanında çalışanlarla birlikte kampanyalar başlattı, rehberler hazırladı. 2009 yılında ise konunun önemine dikkat çekmek ve farkındalık yaratmak üzere 5 Mayıs “Dünya El Hijyen Günü” olarak ilan edildi. Bu kapsamda her yıl bir tema belirleniyor ve bu temaya uygun kampanya malzemeleri hazırlanıyor. Örneğin 2016 yılında cerrahi alan enfeksiyonları, 2017 yılında antimikrobiyal direncin artışı, 2018 yılında sepsis ele alındı. Bu yılın mesajı ise sağlık çalışanlarına yönelik olarak “Herkes için Temiz Bakım Sizin Ellerinizde” (Clean Care for All, It's in Your Hands)”

EL HİJYENİ ANTİBİYOTİK DİRENCİYLE SAVAŞIYOR!

İshale ve solunum yolu enfeksiyonlarına sebep olabilen mikroplar, farkında olmaksızın sürekli gözlerimize, burnumuza ve ağzımıza dokunduğumuz için eller yıkanmadığı zaman kişiden kişiye geçip hastalıkların yayılmasına sebep olabiliyor. El hijyenini sağlamak, sıklıkla gereksiz antibiyotik kullanımı gözlemlenen ishal hastalıklarını yüzde elli civarında, solunum enfeksiyonlarını ise yüzde 25 civarında engelliyor. Bu hastalıkların oluşumunu engellemek de antibiyotik kullanımını doğrudan azaltarak antibiyotik direnci oluşma riskini büyük oranda düşürüyor. El yıkamak ayrıca antibiyotiklere karşı direnci olan ve tedavisi zor olan mikroplardan korunmamızı da sağlayabilir.
 
 
Sağlık çalışanlarının el hijyenine uyum sağlamaları enfeksiyon riskini azaltır.
Hastane enfeksiyonlarına neden olan bakterilerin hastadan hastaya veya yüzeylerden hastaya sağlık çalışanlarının elleri aracılığıyla geçtiğinden bahseden Prof. Dr. Alpay Azap, hastaneye yatan hastaların 10'da birinde, yoğun bakım ünitesinde yatanların ise yaklaşık 3'te birinde hastane enfeksiyonu geliştiğini belirtti: “Sağlık çalışanlarının ellerinde santimetrekare başına 40.000- 4.000.000 bakteri olabilmektedir. Bu rakam hastane dışındaki kişilerdekinin 10-100 katı kadardır. Sadece el hijyenine uyum ile ek bir işlem veya maliyet olmaksızın hastane enfeksiyonları yarı yarıya azaltılabilir. El hijyenine uyumun yüksek olduğu yerlerde hastane enfeksiyonları da düşüktür; arada doğrudan bir ilişki olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir.”        

ELLER 15 SANİYE BOYUNCA YIKANMALI!

Sosyal el yıkama, günlük yaşantıda herkesin uygulaması gereken el yıkama türüdür. Tuvaletten sonra, yemeklerden önce ve sonra, hayvanları sevdikten sonra ve ellerimiz her kirlendiğinde sabun ile ellerin en az 15 saniye boyunca yıkanması ve ardından kurulanması gerekir. Hijyenik el yıkama ise hastanelerde sağlık çalışanlarının uygulaması gereken el yıkama türüdür ve her yıl 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü'nde bu el yıkama türüne dikkat çekilmektedir.

Hijyenik el yıkama için su ve sabun kullanılabileceği gibi alkol bazlı el antiseptikleri de kullanılabilir. Su ve sabun ile hijyenik el yıkama için eller ıslatıldıktan sonra, 3-5 ml sıvı sabun ile ellerin en az 15 saniye boyunca ovuşturularak yıkanması gerekir. Ardından durulanmalı ve kağıt havlu ile kurulanmalıdır. Elde kan, sekresyon vb. gibi görünür bir kirlenme yok ise el yıkama yerine alkol bazlı el antiseptikleri ile hijyenik el temizliği sağlanabilir. Hijyenik el temizliği hastalara dokunmadan önce ve sonra, her türlü işlemden önce ve sonra uygulanmalıdır.  Son olarak cerrahi el yıkama, ameliyata girecek sağlık çalışanlarının uygulaması gereken, özel bir teknikle ve özel malzemelerle uygulanan el yıkama türüdür.   

HASTANE ENFEKSİYONU SÜRECİ ARTTIRIYOR!

Hasta ve hasta yakınlarının, sağlık çalışanları ve yöneticilerinin hastane enfeksiyonları konusunda dikkat etmeleri gerekiyor. Hastane enfeksiyonu geliştiğinde yatış süresi uzamakta ve maliyet artmaktadır. Uygun endikasyonlarda uygun el hijyeni uygulanması ile hastane enfeksiyonları ek bir çabaya ve maliyete gerek kalmaksızın yarı yarıya azaltılabilmektedir. Sağlık çalışanlarına bu konuda eğitim verilmesi önemlidir. Ayrıca hastanelerde gereken yerlerde su, lavabo, sabun, kağıt havlu ve el antiseptiğin bulunması yöneticilerin sorumluluğundadır. Hastanelerde çeşitli kampanyalar ve özendirici faaliyetlerle el hijyeninin önemi vurgulanmalıdır.

ENFEKSİYONU KONTROL ALTINA ALMAK ÖNEMLİ!

Günümüzde birden çok antibiyotiğe dirençli bakterilerle karşılaşıyoruz. Bir bakterinin bir antibiyotiğe dirençli hale gelmesi, artık o bakterinin yol açtığı enfeksiyonların tedavisinde dirençli olduğu antibiyotiğin kullanılamaması anlamına gelmektedir. Günümüzde, birden çok -hatta bazen onlarca- antibiyotiğe dirençli bakterilerle karşılaşmaktayız. Bu bakterilerin neden olduğu hastalıklar için kullanılabilecek antibiyotik sayısı da giderek azalmaktadır çünkü bakteriler kullanılan antibiyotiklerin her birine hızla direnç geliştirebilmektedir. Direncin gelişmesindeki en önemli faktörlerden birisi antibiyotiklerin çok yaygın kullanılmasıdır.

Türkiye, dünyadaki tüm ülkeler arasında antibiyotiğin en çok tüketildiği ülkelerin başında gelir; bunun bir sonucu olarak da tüm dünyada antibiyotik direncinin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alır. Direncin yayılmasını önlemenin önemli bir yolu ise enfeksiyon kontrol kurallarına uymaktır. Enfeksiyon kontrolünün en temel kuralı ise el hijyenidir.  El hijyenine uyum arttıkça hastane enfeksiyonları azalacak dolayısıyla da antibiyotik kullanımı azalacaktır. Bu da dirençli bakterilerin ortaya çıkmasını engelleyecektir. El hijyeni ayrıca halihazırdaki dirençli bakterilerle gelişen enfeksiyonların da azalmasını sağlayacaktır.

Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
SON DAKİKA